Κατάδυση και εκπαίδευση


Κατάδυση και Εκπαίδευση!!!

«Στις πόλεις τα τείχη, στις ψυχές οι γνώσεις που αποκτούμε με την εκπαίδευση, και στολισμό και ασφάλεια παρέχουν.»
Σωκράτης

Εν μέσω καλοκαιριού είναι μάλλον απίθανο να σκέφτεται κανείς αίθουσες διδασκαλίας, μαθήματα  ή εξετάσεις και πιθανότερο να στριφογυρνά το μυαλό του σε ταξίδια, διακοπές και παραλίες.  Συνδέοντας όμως πολλοί, για λόγους ευνόητους,  το καλοκαίρι με τις καταδύσεις, καταλήγει αυτό αυτόματα να θεωρείται η καταλληλότερη εποχή για να ξεκινήσουν την ενασχόληση τους με τον υποβρύχιο κόσμο, οπότε για όλους αυτούς, ο δρόμος προς τις αίθουσες διδασκαλίας αποτελεί τελικά μονόδρομο. Όσοι έχουν ασχοληθεί με την εν λόγω δραστηριότητα, έστω και στο επίπεδο του πρώτου αστεριού, γνωρίζουν ήδη και χρήσιμο είναι να μάθουν και όλοι εκείνοι που σκοπεύουν να ασχοληθούν ότι, κατάδυση και εκπαίδευση είναι άρρηκτα συνδεδεμένες μεταξύ τους και συμπορεύονται, από τη βάση μέχρι την κορυφή της καταδυτικής ιεραρχίας!

Κάθε καταδυτικό επίπεδο απαρτίζεται από δύο κομμάτια, το θεωρητικό και το πρακτικό. Το τελευταίο συνδέεται με όλες εκείνες τις δεξιότητες που πρέπει να αποκτήσει κάποιος υποβρυχίως, προκειμένου να μπορεί να κριθεί από τον  εκπαιδευτή του ως άρτιος δύτης και να αποκτήσει έτσι την πολυπόθητη πιστοποίηση του εκάστοτε οργανισμού που έχει επιλέξει. Το θεωρητικό όμως κομμάτι αφορά αποκλειστικά το επίπεδο γνώσεων που οφείλει να αποκτήσει ο εν λόγω δύτης, το οποίο σχετίζεται με κλάδους όπως η φυσική, η ανθρώπινη φυσιολογία,  οι συνθήκες περιβάλλοντος,  ο καταδυτικός εξοπλισμός και φυσικά, οι καταδυτικοί  πίνακες.  Η γνώση και η κατοχή  και των δύο αυτών κομματιών τουλάχιστον , σε ένα μέσο αποδεκτό βαθμό, αποτελεί υποχρέωση του κάθε δύτη που σκοπεύει  να εμπλακεί με την κατάδυση, ακόμη και αν παραμείνει στο επίπεδο καταδύσεων αναψυχής. Και φυσικά επιβάλλεται μετά την πιστοποίηση του, να σέβεται και  να μένει μέσα στα όρια της εκπαίδευσης του, όχι μόνο για τη δική του ασφάλεια, αλλά και για την ασφάλεια του καταδυτικού του συντρόφου.

Όπως ακριβώς συμβαίνει και στους υπόλοιπους εκπαιδευτικούς χώρους, έτσι και στην κατάδυση, ο βαθμός δυσκολίας της εκπαιδευτικής ύλης γίνεται όλο και πιο σύνθετος, όσο ανεβαίνει κανείς τα σκαλοπάτια της εκπαίδευσης. Ακόμη και το κόστος των μαθημάτων αυξάνει, συμμετέχοντας κάποιος σε ένα πιο απαιτητικό σχολείο, όπου οι συνολικές ώρες παρακολούθησης που απαιτούνται αποτελούν έναν αξιοσέβαστο συνολικά χρόνο της καθημερινότητας του συμμετέχοντα, αλλά και οι απαιτήσεις ολοκλήρωσης επιτυγχάνονται μέσα μόνο από επίπονη και μεθοδική προσπάθεια. Και επειδή στις μέρες μας, και ο χρόνος και το κόστος αποτελούν δύο πολύ σημαντικούς παράγοντες για τον καθένα, η λήψη της απόφασης παρακολούθησης του οποιουδήποτε σχολείου αποτελεί σίγουρα μια σημαντική απόφαση και γιατί όχι, μια αξιοσέβαστη οικονομική επένδυση.

Σε γενικές γραμμές, δύο είναι οι κύριοι παράγοντες που παίζουν ρόλο στη λήψη ή όχι μιας τέτοιας απόφασης. Ο πρώτος είναι  η θέληση του κάθε εμπλεκόμενου να εκτεθεί στις προκλήσεις του υποθαλάσσιου κόσμου! Αυτή  αποτελεί την κινητήριο δύναμη, που σε πρώτη φάση θα τον υποκινήσει να κάνει την αρχή και μετέπειτα,  θα ενισχύει κάθε μελλοντική του απόπειρα να εμπλακεί σε διαφορετικές καταδυτικές εμπειρίες . Ο δεύτερος παράγοντας σχετίζεται με τον δυναμικό  χαρακτήρα της κατάδυσης, που απλόχερα δημιουργεί ένα ευρύτατο και ποικίλο φάσμα ευκαιριών, που απροκάλυπτα ανταγωνίζεται τα πλοκάμια του χρόνου!  Στην πραγματικότητα, την κατάδυση ή θα τη λατρέψεις ή θα τη μισήσεις. Δύσκολα θα συνεχίσει κανείς να είναι δύτης, αν δεν τον κατατρέχει η μανία του βάθους, αν δεν τον συγκλονίζει η σκέψη ενός ναυαγίου, αν δεν παθιάζεται με την υποβρύχια φωτογραφία, αν δεν είναι εθισμένος με τα καταδυτικά ταξίδια ή αν δεν εντυπωσιάζεται με τις ατελείωτες υποβρύχιες παρουσίες και πολλά ακόμη αν, που απαρτίζουν το μακρύ κατάλογο των καταδυτικών εμπειριών…

Παίρνοντας λοιπόν  κανείς  «τη μεγάλη απόφαση» και από τη στιγμή που δηλώνει «εμπλεκόμενος» με το χώρο της κατάδυσης, το σίγουρο είναι ότι  γρήγορα φτάνει να γίνει και οπαδός. Εκεί λοιπόν ξεκινάει «η επένδυση χρόνου και χρήματος», που σίγουρα σχετίζεται και με τα σχολεία που θα επιλέξει να κάνει. Σε πολλές περιπτώσεις ισχύει αυτό που λέει ο λαός, « το ένα φέρνει τ’ άλλο», και έτσι μπορεί κάποιος με μικρή σχετικά καταδυτική εμπειρία, ή για να το θέσω πιο σωστά εξασφαλίζοντας τη min εμπειρία που απαιτούν οι εκάστοτε καταδυτικοί οργανισμοί,  να φτάσει ακόμη και σε επίπεδο επαγγελματικό.  Ο δύτης παθιασμένος απ’ ότι βιώνει, θέλει να το ζήσει όσο περισσότερο μπορεί και  θέλει να το ζήσει «τώρα»! Σε κάποιες άλλες περιπτώσεις, η διαδικασία απόκτησης κάποιων πτυχίων που αγγίζουν τα όρια του επαγγελματία, θα έρθει μετά την ολοκλήρωση ενός πραγματικά αξιοσέβαστου αριθμού καταδύσεων. Ο δύτης αισθάνεται ότι ωριμάζει μέσα από την εμπειρία του και έτσι αναζητά νέες εμπειρίες που θα τον οδηγήσουν πιο «βαθιά» και θα διευρύνουν τα προσωπικά του όρια! Οι λόγοι διαφοροποίησης σίγουρα σχετίζονται με την υποκειμενικότητα του καθενός και αναμφισβήτητα είναι αποτέλεσμα προσωπικής βούλησης και παρά τη διαφορετικότητα τους, οδηγούν  τελικά το δύτη στα σχολικά θρανία.

Εύλογα βέβαια καταλαβαίνει κανείς ότι, με το να γίνει κάποιος «οπαδός» της κατάδυσης γίνεται αυτομάτως και «οπαδός» της ταλαιπωρίας και της κούρασης. Πολλά άλλωστε έχουν γραφτεί για τις δύο όψεις ενός νομίσματος και η κατάδυση δυστυχώς δεν μπορεί να ξεφύγει από αυτές. Και δεν αναφέρομαι μόνο στα αμέτρητα χιλιόμετρα που ενδέχεται να χρειαστεί να διανύσει κανείς προκειμένου να προσεγγίσει κάποιο καταδυτικό σημείο, ούτε στο ατελείωτο κουβάλημα μέχρι να κατορθώσει να βρέξει τα βατραχοπέδιλα του ή στην επιβεβλημένη ανάγκη σχολαστικού πλυσίματος μετά τη βουτιά και στη χρονοβόρα διαδικασία μίας σωστής αποθήκευσης, ιδιαίτερα όταν αυτή αποβλέπει σε βάθος χρόνου, αλλά θα ήθελα να υπογραμμίσω την προσωπική κατάθεση ψυχής που πραγματικά απαιτεί το κάθε σχολείο, που συνδέεται με επαγγελματικές βαθμίδες και δίνει το δικαίωμα στον εκάστοτε δύτη να ξεφύγει από τα στενά όρια του μαθητή και να ενταχθεί στο χώρο της εκπαίδευσης από την πλευρά του εκπαιδευτή!

Και επειδή πολλάκις έχει γραφτεί ότι, η ίδια η κατάδυση ως δραστηριότητα δεν μπορεί ποτέ να είναι απαλλαγμένη πλήρως από κινδύνους, γι’ αυτό θα πρέπει όσοι αποφασίζουν να «περάσουν από την άλλη πλευρά», να το κάνουν με σύνεση, κόπο και υπευθυνότητα. Τα χαρακτηριστικά αυτά φυσικά επιβάλλεται να διέπουν και τις δύο συμβαλλόμενες πλευρές κάθε τέτοιου εκπαιδευτικού σχολείου, δηλαδή τους μελλοντικούς εκπαιδευτές και τους εκπαιδευτές αυτών!  Συνηθίζουμε να λέμε «με όποιο δάσκαλο καθίσεις τέτοια γράμματα θα μάθεις»  και φυσικά αυτή η ρήση έχει ισχύ και στα καταδυτικά δρώμενα. Και μάλιστα στη βάση  τέτοιων σχολείων είναι τόσο άμεσες και δυνατές  οι σχέσεις των δύο πλευρών που πολλές φορές ξεφεύγουν από το απλό μοντέλο δάσκαλος- μαθητής και φτάνουν στο επίπεδο μέντορας- μαθητής. Μια σχέση πιο βαθιά, εκφρασμένη μέσα από το πρίσμα της εμπιστοσύνης, του σεβασμού και της εκτίμησης, μια σχέση που φέρνει στην επιφάνεια όρια προσωπικών σωματικών και συναισθηματικών αντοχών και που συνήθως  φλερτάρει με τη διαχρονικότητα.

Το αλατοπίπερο σε αυτά τα σχολεία είναι δίχως άλλο η ποικιλία στη σύνθεση των ανθρώπων που τα απαρτίζουν. Διαφορετικές προσωπικότητες από όλες τις ηλικίες, με έτερες κουλτούρες και νοοτροπίες, πιθανότατα άλλου πνευματικού και οικονομικού επίπεδου, με διαφορετική επαγγελματική ενασχόληση και ενδεχομένως, άνθρωποι διαφορετικών συνηθειών που ίσως μιλάνε και άλλη γλώσσα ή ζουν σε διαφορετικές πατρίδες, θα πρέπει να συνυπάρξουν για αρκετές ημέρες σε ένα χώρο και να μοιραστούν ένα ασφυκτικά δομημένο πρόγραμμα θεωρητικών και πρακτικών υποχρεώσεων. Διαφορετικοί λόγοι τους οδήγησαν στο ίδιο σχολείο, αλλά αυτό μάλλον είναι θέμα ήσσονος σημασίας. Ο στόχος είναι ένας και είναι κοινός!!! Μυαλό, σώμα και ψυχή πρέπει να συνεργαστούν αρμονικά και να αποδώσουν τα μέγιστα!  Και φυσικά  πρωτεργάτης και αρωγός αυτής της προσπάθειας, για την επίτευξη αυτού του στόχου είναι ο εκπαιδευτής του κάθε σχολείου. Ο ίδιος έχοντας βιώσει το σχολείο και από τις δύο πλευρές, γνωρίζει καλά τις εκάστοτε ιδιαιτερότητες  που υπάρχουν σε αυτό, τον αναγκαίο τρόπο οργάνωσης του ανθρώπινου δυναμικού και την καλή διαχείριση των πόρων, προκειμένου να περιοριστούν οι δυσκολίες και να ενισχυθούν οι ευκαιρίες!

Αναμφισβήτητα δύσκολο το έργο του σωστού συντονισμού, αλλά εκεί τελικά θα κριθεί και το επιθυμητό ή όχι αποτέλεσμα. Ο χρόνος αμείλικτος κριτής της προσπάθειας, μετράει συνεχώς αντίστροφα, εκμηδενίζοντας συχνά ψυχραιμία και ψυχικά αποθέματα. Βομβαρδισμός για τους συμμετέχοντες με γνώσεις, δεδομένα και  δεξιότητες που πρέπει να γίνουν «κτήμα τους» μέσα και έξω από το νερό, προσπερνώντας παράγοντες όπως άγχος, κούραση, εξάντληση και κόπωση σαν να μην υπάρχουν πουθενά. Για τις ημέρες που διαρκεί το σχολείο εκπαιδευτές και εκπαιδευόμενοι επιβάλλεται να ξεχάσουν έννοιες όπως η δουλειά τους, το σπίτι τους, η οικογένεια τους και οτιδήποτε άλλο σχετίζεται με τη μέχρι τότε συνήθη καθημερινότητα τους. Έτσι η  ένταση φτιάχνει ένα εκρηκτικό κοκτέιλ που αγγίζει εύκολα το κόκκινο, ενώ η απογοήτευση και η αισιοδοξία δουλεύουν σαν εναλλασσόμενα ρεύματα . Όλες τις ημέρες οι παραστάσεις τους κινούνται κάπου ανάμεσα στο  μοτίβο του μαύρου πίνακα και του γαλαζοπράσινου του νερού, περνώντας διαδοχικά από την αίθουσα διδασκαλίας, στην πισίνα ή στη θάλασσα και πάλι στην αίθουσα και πάλι από την αρχή. Το ημερολόγιο «παγωμένο» στις ημέρες των εξετάσεων, που σημαίνουν όμως και τη λύτρωση απ’ αυτή την ανέλπιστη τρέλα!

Στο πέρασμα των ημερών θα έρθουν στιγμές για τον κάθε μελλοντικό εκπαιδευτή που θα αμφισβητήσει την ίδια του την απόφαση συμμετοχής, δίνοντας υποσχέσεις στον εαυτό του ότι αυτή τη φορά θα είναι σίγουρα το τελευταίο σχολείο! Και μετά θα γελάσει με το ψέμα του, που γεννιέται πρόσκαιρα μέσα από την απελπισία των στιγμών και θα αναλογιστεί, άραγε πόσες φορές στο παρελθόν σε προηγούμενα σχολεία δεν υποσχέθηκε κάτι παρόμοιο στον εαυτό του; Και ύστερα, η επιτυχία έφερε τη λήθη, ενώ  η επιθυμία σκάρωσε το επόμενο σχολείο. Παλινδρομώντας λοιπόν ανάμεσα σε σκέψεις και προσπάθειες, οι μέρες που μοιάζουν πραγματικά αιώνες, τελειώνουν, φέρνοντας τον μια ανάσα από τις εξετάσεις, που αποτελούν και την τελική φάση αξιολόγησης. Και τώρα δεν του μένει παρά να φανεί ψύχραιμος, να οπλιστεί με αυτοπεποίθηση και να αποδείξει  όχι μόνο ότι μπορεί, αλλά και ότι το αξίζει!!!

Βέβαια, σε καμία φάση των εξετάσεων γραπτών, προφορικών ή πρακτικών δεν ξεχνά το «η ισχύς εν τη ενώσει», καθώς πια με τους υπόλοιπους που μοιράστηκε την εμπειρία του σχολείου αποτελούν μια ομάδα, εκ την οποία όλοι τους αντλούν δύναμη και κουράγιο για να συνεχίσουν μέχρι το τέλος. Σίγουρα όλοι δεν είναι ίδιοι μέσα στην ομάδα, υπάρχουν καλύτεροι και λιγότεροι καλοί, αγχωμένοι και λιγότερο αγχωμένοι, αυτοί που πιστεύουν ότι θα τα καταφέρουν και εκείνοι που φοβούνται ότι μπορεί και να σκοντάψουν, όμως σημασία έχει ότι όλοι νοιώθουν ένας, νοιώθουν μαζί, είναι ομάδα!!! Έτσι λοιπόν είναι πιο δύσκολο να χάσουν, να νικηθούν και πιο εύκολο να συσπειρωθούν για να συνεχίσουν. Ίσως ακουστεί και λίγο πατριωτικό, αλλά σε τέτοιες δοκιμασίες ο καθένας μέσα του αισθάνεται και λίγο Λεωνίδας, αποζητώντας δύναμη ανάλογη με αυτή που απόπνεε από τη συσπείρωση  που είχαν οι τριακόσιοι!  Φυσικά τη χαρά, τη λύπη ή την αγωνία τους θα τη μοιραστούν με τον εκπαιδευτή τους που πασχίζει αδιάκοπα δίπλα τους , προσπαθώντας να τους εμψυχώσει και να τους βοηθήσει να φτάσουν αλώβητοι μέχρι το τέλος.  Ένα τέλος που μπορεί να είναι χαρούμενο ή γλυκόπικρο, αλλά σίγουρα γεμάτο ανακούφιση, επισφραγίζοντας μια σειρά εκρηκτικών καταστάσεων που θα βασανίζουν τη μνήμη για αρκετό καιρό… Μετά από την ολοκλήρωση ενός τέτοιου σχολείου και άσχετα με το τελικό αποτέλεσμα των εξετάσεων,  το σίγουρο είναι ότι κάθε δύτης που συμμετείχε έχει κερδίσει ένα σύνολο πολύτιμων εμπειριών, που θα αποτελέσουν την παρακαταθήκη του για τα επόμενα καταδυτικά του βήματα. Έχει αναμφισβήτητα εμπλουτίσει τις γνώσεις του, έχει μάθει να δουλεύει ομαδικά, έχει αποκτήσει νέες δεξιότητες που ενδεχομένως δεν είχε ή έχει βελτιώσει σημαντικά κάποιες που ήδη γνώριζε.

Και έτσι, ο καθένας που λαμβάνει τελικά μια τέτοια απόφαση και κερδίζει την εν λόγω πιστοποίηση,  γίνεται κομμάτι ενός γιγαντιαίου πια γραναζιού που δουλεύει αδιάκοπα, παράγοντας συνεχώς νέα στελέχη στο βωμό των καταδυτικών υπηρεσιών! Ερμηνεύοντας λοιπόν τα κριτήρια μιας τέτοιας απόφασης,  η επιτυχία μπορεί να σημαίνει την εκπλήρωση μιας προσωπικής επιθυμίας, την ολοκλήρωση ενός κύκλου προσωπικών επιδιώξεων, ένα απλό στοίχημα με τον εαυτό του ή ακόμη να σηματοδοτεί μια διέξοδο του στην παρούσα οικονομική κρίση. Μία δεύτερη ίσως ευκαιρία για μια επαγγελματική σταδιοδρομία , που μπορεί να ακολουθήσει κάποιος αλλάζοντας οριστικά και αμετάκλητα την πορεία της ζωής του, κάνοντας ταυτόχρονα κάτι που αγαπάει. Ας το φανταστούμε σαν ένα τυχερό παιχνίδι που για να κερδίσει κανείς θα πρέπει να περάσει από όλες τις αποχρώσεις του μπλε, καθόλου κακό για τις μέρες μας, που δυστυχώς όλα μοιάζουν να κινούνται μόνο γύρω από το φάσμα του γκρι και του ασπρόμαυρου!