Galapagos (gr)


GALAPAGOS

In the struggle for survival, the fittest win out at the expense of their rivals because they succeed in adapting themselves best to their environment. (Charles Darwin)

Στον αγώνα για επιβίωση, οι καλύτεροι θα κερδίσουν σε βάρος των αντιπάλων τους επειδή κατάφεραν να προσαρμοστούν καλύτερα στο περιβάλλον τους.(CharlesDarwin)

Επίκαιρα όσο ποτέ, τα λόγια ενός ανθρώπου που έζησε σχεδόν 170 χρόνια πριν!!!

 

Galapagos…γεύση από τα χαμένα νησιά!!!

 

Τρέλα, φυγή, ματαιοδοξία, περιέργεια ή όνειρο; Ή λίγο απ’ όλα αυτά μαζί, μας έδειξαν το δρόμο για την απομακρυσμένη αυτή γωνιά του Ειρηνικού; Έχει όμως καμία σημασία να ψάχνουμε την απάντηση σε ένα τέτοιο ερώτημα; Και βέβαια όχι! Το μόνο που έχει τελικά σημασία είναι το ότι, ακόμη και τώρα που όλα μοιάζουν τόσο δύσκολα, εμείς πήραμε τη μεγάλη απόφαση και δώσαμε στους εαυτούς μας την ευκαιρία να γίνουν, έστω και για λίγο, πολίτες «στην πρωτεύουσα του παραδείσου» όπως αναγράφεται στη μεγάλη ταμπέλα του μικρού αεροδρομίου του San Cristobal…

Οι ατελείωτες ώρες πτήσεων μας άφησαν άπειρο χρόνο συζητήσεων σχετικά με όλ’ αυτά που είχαμε διαβάσει για την Isabella, το Darwin, τη Santa Cruz, το Seymour, το Wolf, την Floreana, την Espanola και τα υπόλοιπα νησιά που απαρτίζουν το απομακρυσμένο αρχιπέλαγος των Galapagos. Εύλογα κάθε τόσο στην κουβέντα μας προέκυπταν ερωτήσεις όπως για παράδειγμα, θα ήταν άραγε το θέαμα αντάξιο της φήμης που ακολουθεί τα νησιά; Θα έφτανε τελικά και σε εμάς αυτό το περίεργο άγγιγμα της φύσης, που βιβλία και ντοκιμαντέρ εικάζουν ότι, μόνο εκεί μπορεί κάποιος να το νοιώσει;  Θα συναντούσαμε και εμείς όλα αυτά τα περίεργα όντα, που φιλοξενούνται χρόνια τώρα μόνο σε αυτό το σκληρό χερσαίο και υποθαλάσσιο ηφαιστειακό σκηνικό; Θα αφουγκραστούμε άραγε, έστω και για λίγο, αυτό που κάποτε αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για τον Δαρβίνο και τον βοήθησε να αναπτύξει την περιβόητη θεωρία της εξέλιξης των ειδών;  Τι αίσθηση, ποιο άρωμα και ποια γεύση τελικά θα μας άφηναν τα νησιά, που η ομίχλη τα κάνει ακόμη και τώρα, να μοιάζουν χαμένα;

Οι σκέψεις ανακατεύονταν με τις εικόνες των αιθέρων και τα συναισθήματα εναλλάσσονταν συνεχώς μέσα μας, με αυτό της αδημονίας να είναι ο αρχηγός που έπαιζε μαζί μας, αγγίζοντας χορδές καλά κρυμμένης παιδικότητας. Μετά από περίπου 18 ώρες στα σύννεφα, κυριολεκτικά και μεταφορικά, το πρώτο μέρος ενός ατελείωτου αεροπορικού ταξιδιού έφτανε στο τέλος του, έχοντας διαγράψει μία πορεία που ενδιάμεσους σταθμούς είχε το Άμστερνταμ, το Bonaire και το Guayaquil, ενώ ο τελικός προορισμός ήταν το Quito, η πρωτεύουσα του Ισημερινού, που βρίσκεται σε υψόμετρο μερικών χιλιάδων μέτρων. Με τη μία από τις δύο βαλίτσες που κουβαλούσαν τους καταδυτικούς μας εξοπλισμούς να αγνοείται, δεν πετύχαμε ένα εντυπωσιακό καλωσόρισμα, αλλά ως γνωστόν, αυτά έχει η μοίρα του κάθε ταξιδιώτη… Το ας πούμε αίσιο τέλος, αφού η βαλίτσα έφτασε μισοκατεστραμμένη, ήρθε το επόμενο πρωινό, όταν τρέχαμε από το διεθνές αεροδρόμιο σε αυτό των εσωτερικών πτήσεων, τα οποία ήταν ευτυχώς παρακείμενα, προκειμένου να προλάβουμε «το μεγάλο πουλί» που θα μας μετέφερε τελικά στον πολυπόθητο προορισμό.

Γυρνώντας  το χρόνο κάποια βήματα πίσω, θα γυρίσουμε στην πόλη του Quito, που ανήκει στην πολιτιστική κληρονομιά της UNESCO! Εκεί  είχαμε την ευκαιρία για μία ολόκληρη ημέρα, να αποτυπώσουμε μερικές εντυπωσιακά αλλοπρόσαλλες εικόνες από «το πανηγύρι των τρελών», που εξελισσόταν εκείνο το κυριακάτικο πρωινό, με έντονους ρυθμούς σε μερικά από τα πιο κεντρικά σημεία της παλιάς πόλης. Τα σπίτια αμφιθεατρικά κτισμένα στην πλαγιά του λόφου, εξέπεμπαν μια ιδιαίτερη γοητεία που επισκιαζόταν μόνο από την πληθωρική παρουσία των  εκκλησιών, που αφθονούσαν στην εκουαντοριανή πρωτεύουσα. Οι τελευταίες, λόγω της αργίας, ήταν ασφυκτικά γεμάτες από κόσμο, που παρακολουθούσε με ιδιαίτερη κατάνυξη τη θεία λειτουργία. Το μόνο που έλειπε από τη θεατρική ατμόσφαιρα της πόλης ήταν η μορφή του Κουασιμόδου, κρεμασμένη στο ψηλό καμπαναριό του επιβλητικού καθεδρικού, που κοσμούσε με τρόπο απόλυτο τη γραφική  πρωτεύουσα.

Οι δρόμοι γύρω από το ιστορικό κέντρο ήταν αποκλεισμένοι για τα μηχανοκίνητα μέσα, αλλά ασφυκτιούσαν από μικροπωλητές, επαίτες, ζωγράφους, μουσικούς και απλούς θεατές που απολάμβαναν δίχως άλλο τον παλμό της πόλης. Ατελείωτα happenings που είχαν να κάνουν με διάφορα παιχνίδια για μικρούς και μεγάλους, με διαφόρων τύπου εκθέσεις, με παντομίμα ή μαριονέτες, ακόμη και με αυτοσχέδιες μηχανές που έφτιαχναν παγωτά ή γρανίτες και ότι άλλο μπορεί να επιστρατεύσει η ανθρώπινη φαντασία, διαδραματιζόντουσαν καταμεσής του δρόμου, χαρίζοντας μια πολύχρωμη νότα στην περιρρέουσα ατμόσφαιρα.

Άντρες μάλλον όχι και τόσο όμορφοι οι ντόπιοι, μικροκαμωμένοι, σκουρόχρωμοι,  με βλέμμα ίσως λίγο επιφυλακτικό ή βλοσυρό, πρόδιδαν κάτι μάλλον απόμακρο και διαφορετικό! Και οι γυναίκες όμως, μελαμψές και μικρόσωμες και εκείνες, με ευφάνταστες κοτσίδες οι περισσότερες, θηλάζοντας ή απλά  κουβαλώντας νεογέννητα, σπάνια μας κοιτούσαν στα μάτια και έμοιαζαν να μη θέλουν και αυτές πολλά πολλά μαζί μας. Η πλειονότητα των ενδυματολογικών τους επιλογών, η οποία αν και συχνά άγγιζε τα όρια του κιτς, επέβαλε ένα δικό τους  ιδιαίτερο στυλ, το οποίο φυσικά ηχούσε πολύ ξένο σε σχέση με τα δικά μας πρότυπα. Αυτή η διαφορετικότητα τους όμως, υπογράμμισε δίχως άλλο μία από τις πιο γοητευτικές πτυχές αυτού του ταξιδιού, που αναμφισβήτητα κέρδισε την κορυφή των μέχρι τώρα ταξιδιωτικών μας επιλογών…

 

GALAPAGOS

Το φως της νέας ανατολής μας βρήκε επιβάτες μιας ακόμη πτήσης διάρκειας περίπου 2,5 ωρών, προκειμένου να καλύψουμε απόσταση περίπου 1000 χιλ. πετώντας πάνω από τον Ειρηνικό, όσο δηλαδή απέχουν σε ευθεία τα Galapagos από τον Ισημερινό, ώστε να ανακαλύψουμε μια άλλη διαφορετικότητα, αυτή του αρχιπελάγους, που περνάει μέσα από ατελείωτα φυσικά στοιχεία και μονοπάτια. Χωρίς αμφιβολία, μπήκαμε στη διαδικασία να διασχίσουμε δύο ωκεανούς θέλοντας όσο τίποτα άλλο να αγγίξουμε «το όνειρο των Galapagos», που σήμερα ενσαρκώνεται μέσα από μορφές ζωής που ξεπήδησαν εκατομμύρια χρόνια πριν, στην κυριολεξία μέσα από τη φωτιά!!!

Η επίσημη προσάρτηση των ηφαιστειακών νησιών των Galapagos στο Εκουαδόρ πραγματοποιήθηκε το 1832. Από το 1934 σε κάποια από τα νησιά φιλοξενούνται δρυμοί προστασίας άγριας χλωρίδας και πανίδας, ενώ το 1959 το αρχιπέλαγος ανακηρύχτηκε από την κυβέρνηση του Εκουαδόρ, το πρώτο Εθνικό Πάρκο, από το οποίο αργότερα προέκυψε το Galapagos Marine Reserve, ενώ την ίδια χρονιά, επιστήμονες και νατουραλιστές-φυσιολάτρες εγκαθίδρυσαν το διεθνές Ίδρυμα Διατήρησης Κάρολος Δαρβίνος( Charles Darwin Foundation-CDF). Έτσι το 97% όλων των περιοχών, εξαιρούνται μόνο κάποιες περιοχές που έχουν ακόμη μερικές εκατοντάδες αποίκων, θα μπορέσουν να προστατευθούν και να διατηρηθούν, καθώς ένας μόνιμος σταθμός  έρευνας συγκεντρώνει σε συνεχή βάση την απαραίτητη γνώση, που θα σταθεί αρωγός στην προσπάθεια  της κυβέρνησης, να εφαρμόσει σε βάθος χρόνου μια συνετή και αποτελεσματική διοίκηση.  Τέλος, από το 1960 ξεκινάει και ο οργανωμένος τουρισμός, που σήμερα αγγίζει περίπου τις 200.000 άτομα και φυσικά συνεχίζει να έχει ανοδικούς ρυθμούς.

Με γνώμονα λοιπόν τη διατήρηση του χερσαίου και υποθαλάσσιου κόσμου των Galapagos, τα τελευταία 60 χρόνια το Εκουαδόρ συνάπτει συνεργασίες με τον υπόλοιπο κόσμο, που έχουν συντελέσει στο να βελτιωθούν πολλές πτυχές του αρχιπελάγους. Έτσι ενδημικοί πληθυσμοί χλωρίδας και πανίδας που είχαν φτάσει στο χείλος της εξαφάνισης, τώρα παρουσιάζουν ασφαλείς συγκεντρώσεις, καθώς έχουν πια απομακρυνθεί οι φυσικοί τους εχθροί, που ήρθαν στα νησιά μαζί με τον αποικισμό. Πολυάριθμες επιστημονικές ανακαλύψεις έχουν έρθει στο φως της δημοσιότητας, περιλαμβάνοντας μια σειρά νέων ειδών, όπως και την ανακάλυψη φυτών και ζώων που θεωρούνταν μέχρι τώρα εξαφανισμένα. Ενδελεχείς έρευνες έχουν ρίξει φως στην εξελικτική διαδικασία των πληθυσμών, ενώ μελέτες γενετικής έχουν επαναπροσδιορίσει το χάρτη των ειδών, ενδημικών και αφιχθέντων, καθώς και της βιοποικιλότητας που υπάρχει σε χερσαίο και υποθαλάσσιο περιβάλλον. Όλα αυτά, δίχως άλλο, έχουν χαρίσει τη φήμη στα Galapagos  της παγκόσμιας ναυαρχίδας της διατήρησης.

Το αρχιπέλαγος αποτελείται από 7.880 τ. χμ. γης που είναι απλωμένα πάνω σε 45.000τ.χμ. ωκεανού. Αναφερόμενοι στα μεγαλύτερα σε μέγεθος νησιά, κοιτώντας το χάρτη του αρχιπελάγους με φορά από τα αριστερά προς τα δεξιά, συναντάμε μετά την Fernandina,  την Isabela, ένα σχετικά νέο νησί, που είναι το μεγαλύτερο σε έκταση και το μοναδικό που προέρχεται από την ηφαιστειογενή δράση έξι πυρήνων. Τα άλλα νησιά προήλθαν το κάθε ένα, από ένα και μόνο ηφαίστειο διαμορφώνοντας ένα σκληρό απογυμνωμένο τοπίο με πινελιές μοναδικής στοιχειωμένης ομορφιάς.  Στο κέντρο συναντάμε το Santiago, την Βaltra, τη Santa Fe, το Seymour και τη Santa Cruz, το νησί με τη μεγαλύτερη τουριστική ανάπτυξη, που διαθέτει το λιμάνι του Puerto Ayora, απ’ όπου ξεκινούν οι πιο σημαντικές περιηγήσεις. Ένα στενό θαλάσσιο πέρασμα χωρίζει τη Santa Cruz από την Baltra, όπου βρίσκεται το σπουδαιότερο αεροδρόμιο και το οποίο συνδέεται με το Puerto Ayora με τακτικά δρομολόγια ενός φεριμπότ και αρκετών λεωφορείων. Τέλος, στο Isla San Cristobal, το πιο ανατολικό από τα νησιά βρίσκεται η πρωτεύουσα το Puerto Baquerizo Moreno, μερικά ξενοδοχεία και ένα ακόμη αεροδρόμιο!

Το πιο νότιο κομμάτι απαρτίζουν η Espanola και η Santa Maria ή όπως είναι ευρύτερα γνωστή Floreana, που διαθέτει το μοναδικό Devil’s Crown. Πρόκειται για ένα μισοβυθισμένο ηφαιστειακό κώνο, η κορυφή του οποίου εξέχει από την επιφάνεια του ωκεανού και είναι ένα από τα καταπληκτικότερα θαλάσσια αξιοθέατα των νησιών. Το αρχιπέλαγος συμπληρώνουν δυο μικρά νησιά, το Wolf και το Darwin, που βρίσκονται απομονωμένα στα βόρεια και τα οποία συγκαταλέγονται στα κορυφαία καταδυτικά σημεία του πλανήτη!!!

Λόγω αυτής της σημαντικότητας, τα νησιά αυτά θα είναι η αφετηρία απ όπου θα ξεκινήσει η αναβίωση των σημαντικότερων στιγμών του καταδυτικού μας ημερολογίου, που στη συνέχεια θα περάσει από επίσης διάσημα σημεία όπως αυτά των Cousin΄s Rock, Isla Lobos, San Cristobal και Bartholome, για να κλείσει με το Kicker Rock,  τον απόκρημνο, κωνικό βράχο που η διάβρωση έχει σχίσει στα δύο, αποτελώντας έτσι τις «συμπληγάδες πέτρες» των Galapagos!

 

ΚΑΤΑΔΥΣΕΙΣ ΣΤΟ WOLF

LAND SLIDE

Τεράστιοι μαύροι ογκόλιθοι γεννημένοι από την εκρηκτική ηφαιστειακή δράση κείτονται διάσπαρτοι στη μέση του ωκεανού 100 περίπου χιλιόμετρα βορειοδυτικά από το κέντρο της νησιωτικής συστάδας, συνθέτοντας το ηπειρωτικό και υποθαλάσσιο σκηνικό του απομακρυσμένου νησιού. Αν και πρόκειται για ένα μικροσκοπικό σε έκταση νησί, συγκεντρώνει πάνω και κάτω από τη θάλασσα μια απίστευτη βιοποικιλότητα, με αρκετά ενδημικά είδη, όπως π.χ. τα finch(σπίνοι), τα θαλάσσια iguana, τα πουλιά red-footed ή blue-footed & masked booby( ή απλά Σούλες), τις περιβόητες frigates – γνωστές και ως πειρατές των αιθέρων, τους θαλάσσιους ελέφαντες και άλλα πολλά… Οι εξαιρετικές αυτές φιγούρες αποζημιώνουν δίχως άλλο, όλους εκείνους που συμμετέχουν σε ένα από τα live-aboards που ταξιδεύουν τουλάχιστον  για 15 ώρες στα δαιδαλώδη μονοπάτια του Ειρηνικού, πολλές φορές  μέσα από σκληρές καιρικές συνθήκες, με προορισμό την απομονωμένη αυτή άκρη του αρχιπελάγους και τα οποία αποτελούν το μοναδικό τρόπο προσέγγισης!

Εμείς έχουμε επιλέξει το σκάφος CRUCEROS HUMBOLDT EXPLORER, το οποίο φυσικά έχει εμπνευστεί το όνομά του από το αντίστοιχο ψυχρό, ωκεάνιο ρεύμα, διάσημο και ως Peru Current, που ασκεί μεγάλες επιδράσεις στις υποθαλάσσιες θερμοκρασίες και το οποίο ευθύνεται σημαντικά για τις άφθονες συγκεντρώσεις που συναντά κανείς στα νερά που περικλείουν τα νησιά. Το σκάφος που έχει μήκος 32 μέτρα, μπορεί να φιλοξενήσει 16 δύτες, που διαθέτουν φυσικά κάποια εμπειρία. Στο σκάφος υπάρχουν 2 μεγάλα φουσκωτά, που μεταφέρουν πάντα τις 2 ομάδες στα διάφορα καταδυτικά σημεία, συνοδεία φυσικά των 2 πολύ έμπειρων τοπικών οδηγών. Τα panga, όπως συνηθίζουν να τα αποκαλούν στα briefings, ανεξαρτήτου καιρικών συνθηκών, ακολουθούν τους δύτες σε όλη τη φάση της κατάδυσης, ώστε να μπορούν ανά πάσα στιγμή να τους βοηθήσουν αν προκύψει ανάγκη. Το καταδυτικό deck είναι κατάλληλα διαμορφωμένο, ώστε οι φωτογράφοι του εκάστοτε γκρουπ να εξυπηρετούνται με άνεση και ασφάλεια. Στο οκταήμερο live-aboard εκτός από τις καταδύσεις, συμπεριλαμβάνεται και μία εκδρομή στα ορεινά της Santa Cruz, στις τεράστιες χελώνες των Galapagos, καθώς επίσης και μια επίσκεψη στο Charles Darwin Station, το κέντρο που έκανε την έννοια της διατήρησης του ευρύτερου περιβάλλοντος, θεσμό!!! Αν και το σκάφος διαθέτει σαφές καθορισμένο καταδυτικό πλάνο, εύκολα καταλαβαίνει κανείς με το που πατάει το πόδι του στο αρχιπέλαγος, ότι αιφνίδιες αλλαγές δύναται να προκύψουν, καθώς ο καιρός είναι αυτός που έχει πάντα τον τελευταίο λόγο!

Με μια ειδοποίηση λοιπόν από το Εθνικό Πάρκο για τριήμερο έκτακτων καιρικών φαινομένων και την ανατολή να μην έχει ακόμη προλάβει να χαράξει, βρισκόμαστε μια ανάσα από τη  θάλασσα, που μας υποδέχεται με άγριες διαθέσεις και μοιάζει να συνηγορεί  με τη γκρίζα μουντάδα του ουρανού. Απειλητικά σύννεφα καλύπτουν τα πάντα, αφήνοντας ελάχιστες αχτίδες να περνούν σποραδικά, αν και διανύουμε την εποχή ξηρασίας, που διαρκεί από τον Ιούλιο μέχρι το Δεκέμβριο και η οποία θεωρείται καλύτερη από τη ζεστή περίοδο που καλύπτει τους υπόλοιπους μήνες. Τα θαλασσοπούλια κρέμονται από τα κοφτερά βράχια της απότομης ακτογραμμής, πραγματοποιώντας διάφορες εντυπωσιακές πτήσεις μεταξύ ξηράς και θάλασσας. Τα δελφίνια αποδεικνύονται οι καλύτεροι οικοδεσπότες, αποτελώντας την πρώτη θερμή πινελιά, στο κατά τα άλλα ψυχρό σκηνικό. Κολυμπούν ομαδικά γύρω, κάτω ή πλάι από τα φουσκωτά, πραγματοποιώντας εντυπωσιακές φιγούρες αρκετά μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Αυτά θα σημάνουν και το υποβρύχιο καλωσόρισμα σε έναν πραγματικά μαγικό βυθό, όπου το ανακάτεμα των παγωμένων νερών της Ανταρκτικής σε συνδυασμό με τα τροπικά ρεύματα του Ειρηνικού δημιουργούν ένα μοναδικό και σπάνιο μείγμα υποθαλάσσιας βιοποικιλότητας, η οποία περιμένει να μας εντυπωσιάσει!

Ύστερα από μια αρνητική είσοδο στο νερό, κολυμπάμε γρήγορα μέχρι περίπου τα 28 μ. όπου γαντζωνόμαστε στις διάσπαρτες ηφαιστειακές πέτρες που κοσμούν το υποθαλάσσιο ανάγλυφο και αφηνόμαστε ακούσια στο έλεος των ρευμάτων. Η ένταση τους είναι τέτοια που με ευκολία κάνει τα σώματα μας να κινούνται σαν φτερά που παρασύρονται από τον άνεμο, τη μία φορά προς τη δεξιά κατεύθυνση και την άλλη φορά προς την αριστερή. Εμπειρία ομολογουμένως πρωτόγνωρη για εμάς, που μέχρι τώρα έχουμε βιώσει ρεύματα που κατευθύνονταν μόνο προς μία κατεύθυνση. Τα γάντια αποδεικνύονται σωτήρια επιλογή, ακόμη και για τους πιο δύσπιστους της ομάδας. Επιπλέον, φορώντας τις καινούριες μας 7 mm CAMARO-να ευχαριστήσουμε για πολλοστή φορά το φίλο μας τον Σπύρο Καρτελιά από το DIVE που μας εξοπλίζει πάντα με τα καλύτερα- νιώθουμε ιδιαίτερα άνετα με τη θερμοκρασία του νερού, η οποία κυμαίνεται περίπου στους 20οC και ιδιαίτερα προστατευμένοι από την τραχύτητα του υποθαλάσσιου σκηνικού. Τέλος,  η ορατότητα κυμαίνεται κάπου στα όρια της χρυσής μετριότητας , γεγονός που ομολογουμένως  μας προκαλεί αρκετές δυσκολίες στα θέματα φωτογράφισης.

Η συνολική μας εικόνα σε καμία περίπτωση δεν παραπέμπει σε εικόνα ανθρώπων που κάνουν διακοπές και κάποιος εύλογα μπορεί να αναρωτηθεί, γιατί άραγε θα πρέπει να υποβάλουμε τους εαυτούς μας σε τέτοιες δοκιμασίες; Γιατί απλά, το έντονο ρεύμα και η πλαγκτονική άλγη σημαίνουν τροφή, το κλειδί της ζωής, που ανοίγει την πόρτα στα ατελείωτα πλήθη!!! Χωρίς καμία διάθεση υπερβολής, ο κάθε αναγνώστης μπορεί δίπλα στη λέξη «πλήθη» να προσθέσει όποιο πιθανό αντιπρόσωπο του υποβρύχιου κόσμου του Ειρηνικού ωκεανού δύναται να γνωρίζει και το σίγουρο είναι ότι, αυτός έχει περάσει από μπροστά μας, και μάλιστα στη χρονική διάρκεια μίας και μόνο κατάδυσης. Πλήθη λοιπόν από Galapagos sharks, eagle ray, pacific creolefish, manta ray, silky sharks, tuna, trevally, hammerheads, yellow tailed surgeonfish & pelagic fish… μας περιστοιχίζουν ασταμάτητα και μάλιστα, αρκετές φορές, σε απόσταση αναπνοής.

Καθώς το θέαμα βρίσκεται σε εξέλιξη, αδρεναλίνη και ρεύματα παραβγαίνουν σε ένταση, την ώρα που εμείς καταγράφουμε εικόνες και συναισθήματα έχοντας μπλέξει τη φαντασία με την πραγματικότητα. Και μόνο που αυτή τη στιγμή αποτελούμε αληθινό κομμάτι, όσων μέχρι τώρα βλέπαμε σε ντοκιμαντέρ, το θεωρούμε μεγαλειώδες. Αμέτρητα φωτογραφικά κλικ, προς πάσα κατεύθυνση, προσπαθώντας να αιχμαλωτίσουμε το σύνολο του θεάματος. Η σκέψη που θέλει το αρχιπέλαγος να φιλοξενεί συνολικά πάνω από περίπου 450 είδη ψαριών, αλλά και 800 είδη από μαλάκια, μας δημιουργεί ενθουσιώδη συναισθήματα για τις μελλοντικές αποκαλύψεις που έρχονται… Όμως την ίδια στιγμή, η μερίδα του λέοντος των πρώτων εντυπώσεων αυτόματα πηγαίνει, όχι μόνο στους καρχαρίες που ήδη συναντήσαμε, αλλά και  στα υπόλοιπα είδη των μεγάλων κυνηγών όπως φάλαινες, φαλαινοκαρχαρίες, όρκες , που σίγουρα αναμένονται, καθώς γνωρίζουμε χωρίς αμφιβολία ότι κολυμπούν κάπου εκεί έξω! Μπορεί να είναι θέμα  αριθμητικής υπεροχής ή θέμα μεγέθους ή απλά να οφείλεται στο γεγονός ότι στο αρχιπέλαγος δεν υπάρχουν κοραλλιογενείς ύφαλοι, αλλά μόνο διάσπαρτα κοράλλια σε συγκεκριμένα σημεία, που οι δύτες καταχωρούν τελικά στο μυαλό τους τα Galapagos, σαν τις λεωφόρους των μεγάλων κυνηγών, βάζοντας κατά συνέπεια σε δεύτερη μοίρα την αξία όλων των macro θεμάτων…

SHARK BAY

 Με βάση τις οδηγίες των τοπικών οδηγών, στο Wolf και στο Darwin μπορεί να επαναληφθούν πολλές καταδύσεις σε μία και μόνο τοποθεσία και οι καταδύσεις αυτές συνήθως δεν είναι ιδιαίτερα συνδεδεμένες ούτε με πολύ κολύμπι, ούτε με την κάλυψη ιδιαίτερα μεγάλων αποστάσεων. Τις περισσότερες φορές  οι δύτες μένουν γαντζωμένοι απλά στο σημείο που πέφτουν, χωρίς ίσως να χρειαστεί να αλλάξουν θέση ή απλά, αν το πέρασμα δεν είναι το αναμενόμενο με βάση πάντα τις εκτιμήσεις των αρχηγών, οι ομάδες κάνουν συνολικά μία ή δύο μετακινήσεις στη διάρκεια μιας κατάδυσης. Η παραμονή για αρκετή ώρα στο ίδιο σημείο και η κούραση που συσσωρεύεται από τις επαναλαμβανόμενες καταδύσεις, εύκολα γίνονται αιτίες απώλειας θερμότητας, γι αυτό και η επιλογή μιας 7mm στολής, ενώ μπορεί στην αρχή να ακουστεί υπερβολή, στην πράξη αποδεικνύεται ότι δεν είναι. Επιπλέον, σε αρκετές περιπτώσεις οι δύτες βρίσκονται κόντρα σε ισχυρά ρεύματα, κάτι που βέβαια απαιτεί, εκτός από εξαιρετική ψυχραιμία και καλή φυσική κατάσταση. Έτσι περίπου σκιαγραφείται ο δρόμος που πρέπει κάποιος να διανύσει, για να ολοκληρώσει με επιτυχία και ασφάλεια το πρόγραμμα 20 απαιτητικών καταδύσεων στα μαγεμένα νερά των Galapagos.

Καταδυόμενοι λοιπόν σε ένα παρόμοιο με το προηγούμενο υποθαλάσσιο σκηνικό, μάταια περιμένουμε τα ρεύματα να μας ταλανίσουν.. Ο Ειρηνικός ξεδιπλώνει την απρόβλεπτη πτυχή του, θέλοντας έτσι να σφραγίσει την άποψη που υποστηρίζει ότι, στον ωκεανό δεν υπάρχουν στεγανά και ασφαλή συμπεράσματα, που μπορούν να υπογραμμίσουν πάγιες καταστάσεις. «Τα πάντα ρει», όπως ακριβώς τα πολυπληθή γκρουπ ψαριών, που κολυμπούν στη φορά του ρεύματος και κάνουν το βυθό να μοιάζει με ένα πολύχρωμο χαλί από ψάρια. Αμέτρητοι σφυροκέφαλοι κινούνται σε όλα τα βάθη από τα 5, 10, 15,… μέτρα μετατρέποντας με τα πλήθη τους, το βαθύ μπλε του ωκεανού σε σκούρο γκρι. Οι αέρινες σιλουέτες τους λικνίζονται αρμονικά και χάνονται μαζί με το χρόνο στο άπειρο… Τα θηλυκά φέρουν έντονα σημάδια στις πλαϊνές τους πλευρές, που αποδεικνύουν τον επιθετικό τρόπο διεκδίκησης τους από τα αρσενικά!!!

Οι σφυροκέφαλοι είναι ζώα μυστηριώδη με παράξενη εξέλιξη που κινούνται ομαδικά, έχοντας αναπτύξει τους δικούς τους κώδικες επικοινωνίας. Αν και γενικά ανά τον κόσμο οι αριθμητικές τους συγκεντρώσεις έχουν σίγουρα επηρεαστεί από την έντονη ή παράνομη αλιεία, στα νησιά Wolf και Darwin απαντώνται σε πολυπληθής ομάδες και στην ουσία, αυτά τα δύο σήμερα αποτελούν κατεξοχήν τόπους αναπαραγωγής των ισχυρών κυνηγών. Άλλωστε σε αυτά τα μέρη οι ντόπιοι ψαράδες επιτρέπεται να ψαρεύουν μόνο σε συγκεκριμένα σημεία, χρησιμοποιώντας μόνο φυσικά μέσα. Αν ξένοι ψαράδες πιαστούν να ψαρεύουν παράνομα στο πάρκο τα πρόστιμα είναι τόσο τσουχτερά, όπως για παράδειγμα απώλεια σκάφους, οπότε κατά συνέπεια πολύ σπάνια δοκιμάζουν την τύχη τους. Εν μέρει, έτσι εξηγείται και η σημαντική αύξηση καρχαριών και ψαριών σε σχέση με τα περασμένα χρόνια…

Σήμερα λοιπόν οι επιστήμονες γνωρίζουν ότι, οι σφυροκέφαλοι μέσω των ηλεκτρικών αισθητήρων τους έχουν τη δυνατότητα να εντοπίζουν τον ήχο της καρδιάς του θύματος την ώρα που φεύγει ή κρύβεται στην άμμο, μπορούν να κυνηγούν στο σκοτάδι, να μυρίζουν χωρίς να βλέπουν τη λεία τους, να διανύουν μεγάλες αποστάσεις και ενδεχομένως, να μπορούν να ακολουθούν κάποιο δίκτυο από γνωστά μονοπάτια. Αναμφισβήτητα πρόκειται για ζώα ευλύγιστα, γρήγορα, με κοινωνική ευφυΐα, πολυπλοκότητα στην κοινωνική τους συμπεριφορά, που κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει ότι, επιβάλλονται στις λεωφόρους των ωκεανών όπως λίγα ζώα.

Με τα βλέμματα μας λοιπόν καθηλωμένα στα υπέροχα αυτά πλάσματα, χάνουμε δίχως άλλο το παιχνίδι με το χρόνο και όσο και αν ξέρουμε ότι τα περιθώρια μας έχουν πραγματικά στενέψει, τόσο μένουμε αγκιστρωμένοι στα βράχια. Και ενώ τα πλήθη συνεχίζουν να συρρέουν μπροστά μας, τα μάτια αρνούνται πεισματικά να αποσυρθούν και έτσι μένουν τα σώματα μόνο έρμαια στο θυμό των ρευμάτων, που συν το χρόνω πήρε τέτοιες διαστάσεις, που για μία ακόμη φορά δοκιμάζουν τα όρια μας. Εκτός από τα πολυάριθμα κοπάδια μικρόσωμων ψαριών που μπλέκονται στα μονοπάτια που έχουν χαράξει οι  επιβλητικές γκρι σιλουέτες των σφυροκέφαλων, συναντάμε ακόμη παρέες από reef sharks, χελώνες, eagle ray, σμέρνες, barracuda και τόνους που προσπαθούν να βρουν τη θέση που τους αναλογεί στον αχανή ωκεανό, κερδίζοντας το δικό τους μερίδιο εντυπώσεων, το οποίο φυσικά υστερεί σε σχέση με αυτό των ιδιόμορφων καρχαριών.

Κατά τη διάρκεια αυτής της κατάδυσης τα μόνα  τελικά έμβια όντα που καταφέρνουν να κερδίσουν ισάξιο μερίδιο θαυμασμού είναι τα δελφίνια, που σε αριθμούς ισοφαρίζουν σχεδόν τους σφυροκέφαλους. Οι γυαλιστερές σιλουέτες τους λικνίζονται σαγηνευτικά φλερτάροντας διακριτικά με τη σκέψη που τα ήθελε να διαρρηγνύουν τις πολυπληθείς μάζες των ισχυρών… Όμως τα ευφυή θηλαστικά με την περίσσεια ευλυγισία που τα διακρίνει, την τελευταία στιγμή αλλάζουν κατεύθυνση επιλέγοντας τελικά το δρόμο προς την επιφάνεια, διατηρώντας έτσι τις απαραίτητες αποστάσεις ασφαλείας από τους επίδοξους κυνηγούς, αφήνοντας  εμάς να ταλαντευόμαστε ανάμεσα στο δέος και το θαυμασμό!!!

Με τις αέρινες σιλουέτες τους να κολυμπούν ανάμεσα μας, διανύουμε τη φάση της τρίλεπτης προληπτικής αποσυμπίεσης, εστιάζοντας την προσοχή μας στον αισθησιασμό και την αρμονία που διέπουν τις μεταξύ τους σχέσεις. Το μόνο μας πρόβλημα την ώρα που αιωρούμαστε στο ατελείωτο μπλε, είναι να μην παρασυρθούμε από το θέαμα και στην προσπάθεια μας να καταγράψουμε ένα αξιόλογο φωτογραφικό κλικ, βρεθούμε αιφνιδίως κάτω από τα 10 μ. αλλάζοντας ίσως και επικίνδυνα τα δεδομένα στα computer. Η παρουσία τους παραμένει καθηλωτική ακόμη και την ώρα που επιστρέφουμε με τα zodiac στο σκάφος, όπου εκτός από τα εντυπωσιακά τους πετάγματα, απολαμβάνουμε και τους ιδιαίτερους ήχους τους, που μοιάζουν  τα μεταξύ τους συνθήματα λίγο πριν αποσυρθούν στον ήρεμο κόλπο που έχουν επιλέξει για λίγες στιγμές θαλπωρής και χαλάρωσης…

SHARK BAY

Με βάση τις πληροφορίες του briefing, ο λόγος που τα τελευταία 15 χρόνια τα σκάφη έχουν συμπεριλάβει στα καταδυτικά τους προγράμματα τα απομακρυσμένα νησιά του Wolf & Darwin,  είναι οι συχνές συναντήσεις με τους φαλαινοκαρχαρίες, που αναντίρρητα δίνουν άλλες διαστάσεις στο υποβρύχιο θέαμα! Με την ελπίδα να γίνουμε και εμείς μάρτυρες τέτοιων συναντήσεων, καταδυόμαστε για δεύτερη φορά στο ίδιο σημείο, γνωρίζοντας πια τι περίπου θα συναντήσουμε. Αποχαιρετώντας λοιπόν τα δελφίνια, που μας ακολουθούσαν ξανά μέχρι το σημείο όπου εγκαταλείπαμε τα φουσκωτά, με αρνητική είσοδο φτάνουμε άμεσα στα 15μ. και στη συνέχεια κατευθυνόμαστε χωρίς καθυστερήσεις προς το drop off, κάπου κοντά στα 22μ. Εξαιτίας της έντασης των ρευμάτων, το πρώτο μας μέλημα είναι να γαντζωθούμε από κάποιο βράχο, προσέχοντας πάντα να μη βρεθούμε «γείτονες» με κάποια από τις πολλές και μεγαλόσωμες σμέρνες, που φωλιάζουν στις διάσπαρτες τρύπες.

Πριν καν προλάβει το γκρουπ να οργανωθεί και να μπει σε πλήρη παράταξη, η τύχη  μας χαμογελά απροκάλυπτα και «η πρώτη μεγάλη συνάντηση» του ταξιδιού είναι γεγονός… Ένας φαλαινοκαρχαρίας περνάει μπροστά στα αποσβολωμένα βλέμματα μιας ολόκληρης ομάδας. Αιχμάλωτοι της σοκαριστικής θέας ενός τέτοιου όγκου, στιγμιαία μοιάζουμε ανήμποροι να αντιδράσουμε. Έτσι, αυτό που μας επαναφέρει άμεσα στην πραγματικότητα είναι το σέικερ του William, που μας δίνει το σύνθημα να κολυμπήσουμε κόντρα στο ρεύμα για να ανοιχτούμε στο μπλε, προκειμένου να μειώσουμε την απόσταση που μας χωρίζει από το μεγαλύτερο ψάρι του πλανήτη!!! Αντίθετα με ότι πιστεύαμε μέχρι εκείνη τη στιγμή, ο ρυθμός κίνησής του είναι αρκετά πιο γρήγορος, από αυτό που φανταζόμασταν παρακολουθώντας τα διάφορα ντοκιμαντέρ. Όμως όπως θα μάθουμε αργότερα, στην πραγματικότητα θεωρείται αργό, γιατί, αντίθετα με τα άλλα ψάρια, όταν κολυμπάει χρησιμοποιεί όλο του το σώμα και αυτό επηρεάζει σημαντικά την ταχύτητά του. Εκμηδενίζοντας λοιπόν τη μεταξύ μας απόσταση , αντιλαμβανόμαστε σε ρεαλιστική βάση πια, πόσο μικροσκοπικοί δείχνουμε συγκρινόμενοι μαζί του. Όμως, οι πολυάριθμες φυσαλίδες που αφήνει η ομάδα μας αποτελούν πραγματική ενόχληση για το μεγαλόσωμο ζώο, που δυστυχώς αλλάζει άμεσα κατεύθυνση και χάνεται γρήγορα στο βαθύ μπλε ακολουθούμενο από ένα πλήθος κολαούζων που έχουν βρει καταφύγιο στην πλατιά ουρά του.

Με μια γλυκόπικρη γεύση στα χείλια επιστρέφουμε στα βράχια, όπου μένουμε γαντζωμένοι περίπου στα 18 μ. και παρακολουθούμε το πολυπληθές πέρασμα. Οι εικόνες που καταγράφουμε, μας δικαιολογούν απόλυτα, το γιατί τα Galapagos βρίσκονται στην κορυφή της παγκόσμιας καταδυτικής κατάταξης και μας δημιουργούν την ψευδαίσθηση ότι είμαστε κομμάτι κάποιας υποβρύχιας ταινίας. Στους βασικούς ρόλους βρίσκει κανείς ομάδες των 100 και βάλε σφυροκέφαλων, που εξαιτίας της αλλόκοτης εμφάνισης τους,  την κατατάσσουν σε ταινία μυστηρίου. Χελώνες, barracuda, τόνοι, eagle ray, blacktip & silvertip sharks …έχουν αναμφισβήτητα πιο δεύτερους ρόλους, σε σχέση με αυτούς των ισχυρών πρωταγωνιστών. Κομμάτι του σεναρίου αποτελεί βέβαια και η υποβρύχια κίνηση που διαδραματίζεται ανάμεσα στα βράχια από σκορπιούς, καβούρια, nudibranchs, ιππόκαμπους, sea cucumber, σμέρνες, αστερίες, αχινούς και χταπόδια, που μας εντυπωσιάζει με το δικό της μοναδικό τρόπο!!! Και εκεί που νομίζουμε ότι, έχουν «παρελάσει όλα τα μεγάλα ονόματα του χώρου από μπροστά μας»… εκεί ο σκηνοθέτης μας επιφυλάσσει μία μεγάλη έκπληξη! Ένας δεύτερος φαλαινοκαρχαρίας με το ρόλο αυτό, του «κορυφαίου guest star» κατευθύνεται καταπάνω μας ! Το κοινό που παραληρεί κυριολεκτικά μπροστά «στον όγκο του εξαιρετικού αυτού performer», τον αποθεώνει και υποκλίνεται μπροστά του, την ώρα που οι φωτογράφοι  καταγράφουν πληθώρα από συγκλονιστικά πλάνα που θα σημάνουν το μεγάλο φινάλε μιας ανεπανάληπτης παράστασης!!!

Όμως, όσα και αν θέλει κάποιος να πει για τα Galapagos, ποτέ δεν είναι αρκετά και πάντα θα θέλει περισσότερα! Οι σελίδες λοιπόν ενός και μόνο άρθρου, απλά δεν επαρκούν για να χωρέσουν το μεγαλείο της φύσης,  που παίρνει σάρκα και  οστά σε κάθε πτυχή του αρχιπελάγους και οι λέξεις φαντάζουν πάντα μικρές για να περιγράψουν κάτι τόσο μεγάλο!!! «Τα χαμένα νησιά» που ενέπνευσαν κάποτε τον Charles Darwin, αλλάζοντας έτσι για πάντα την οπτική του ανθρώπου απέναντι στον κύκλο της εξέλιξης της ζωής, ήταν-είναι-και θα είναι εκεί, μια ατελείωτη πρόκληση για «όσους τολμούν να αγγίξουν το όνειρο»!!!

 

«Μοιάζει να πέτρωσε η θάλασσα στις πιο ανταριασμένες στιγμές της»… κάπως έτσι θα περιγράψει τα Galapagos ο ίδιος ο Charles Darwin στις πρώτες του περιηγήσεις…

 

GALAPAGOS.. γεύση από τα χαμένα νησιά…

Από το χθες…

Σύμφωνα λοιπόν με το θρύλο, οι Ίνκας ήταν αυτοί που ανακάλυψαν πρώτοι τα Galapagos τον 15ο αιώνα, όμως εφόσον δεν υπήρξαν στοιχεία από γραπτή γλώσσα ή υπολείμματα από ερείπια, ο μύθος δεν μπόρεσε τελικά να σταθεί. Έτσι λοιπόν το 16ο αιώνα, οι Ισπανοί είναι αυτοί που επίσημα χρεώνονται την ανακάλυψη, καθώς πέφτουν στην κυριολεξία επάνω στα νησιά, στη φάση που εκτελούν επικερδείς, εμπορικές διαδρομές μεταφέροντας χρυσό ανάμεσα στον Παναμά και το Περού, πλέοντας για μεγάλα διαστήματα στα αχανή μονοπάτια του Ειρηνικού.

Πιο συγκεκριμένα, το 1535 το πλοίο που μετέφερε τον ισπανικής καταγωγής αρχιεπίσκοπο του Παναμά, Tom s de Berlanga, ενώ βρισκόταν καθοδόν για το Περού, μετά από έξι ημέρες νηνεμίας, παρασύρεται από τα δυνατά ρεύματα και εντελώς τυχαία θα βρει καταφύγιο στα νησιά του αρχιπελάγους. Η γη σκληρή και αφιλόξενη, σπαρμένη παντού με μαύρη λάβα, χωρίς ίχνος πόσιμου νερού. Η επιβίωση του πληρώματος γίνεται Γολγοθάς. Οι άνεμοι που ξαναγυρίζουν, μοναδική σανίδα σωτηρίας για όσους απέμειναν ζωντανοί. Ο επίσκοπος τελικά θα καταφέρει να επιστρέψει, για να περιγράψει την κόλαση που βίωσε. Λόγω των εμπειριών του, ούτε που θα θελήσει να δώσει όνομα στα νησιά. Για χρόνια αυτά θα θεωρούνται από τους ναυτικούς, σαν «τα μαγεμένα νησιά». Μόλις λίγο μετά το 1570, θα εμφανιστούν για πρώτη φορά σε χάρτες, που σχεδιάστηκαν από τους Φλαμανδούς χαρτογράφους Abraham Ortelius και Gerardus Mercator..

Ανάμεσα στους δύο αυτούς αιώνες το αρχιπέλαγος αποτελεί «απάγκιο» των κυνηγών φώκιας και των φαλαινοθηρών, που ψαρεύουν ανελέητα! Επίσης, την ίδια περίοδο γίνονται κτήμα των μπουκανιέρων(κουρσάροι που πέρα από την πειρατεία, εξοικονομούσαν χρήματα φτιάχνοντας και πουλώντας καπνιστά κρέατα) και των πειρατών. Αυτοί  τα χρησιμοποιούν σαν ορμητήρια για να επιτίθενται στους Ισπανούς, σαν κέντρα ανεφοδιασμού για νερό και φαγητό και τέλος, σαν  καταφύγια από το κυνήγι του ναυτικού. Η πυκνή ομίχλη που τα σκεπάζει από τον Ιούνιο μέχρι τον Δεκέμβριο(μετεωρολογικό φαινόμενο γνωστό έως και σήμερα σαν Garua) τα κάνει να μοιάζουν χαμένα και έτσι αυτοί έχουν την ευκαιρία να δρουν ανεξέλεγκτα. Εκείνη την περίοδο, οι πληθυσμοί των τεράστιων χελωνών κυριολεκτικά αποδεκατίζονται, καθώς αποθηκεύονται ζωντανές, χωρίς τροφή και νερό, στα αμπάρια των πλοίων για διάστημα μεγαλύτερο του έτους, προκειμένου να αποτελέσουν προμήθεια φρέσκου κρέατος για τους εξαντλημένους ναυτικούς. Μέσα σε 200 χρόνια χάνονται περίπου 200.000 χελώνες. Τα μεγαλόσωμα τετράποδα γίνονται η αφορμή για την τελική επιλογή του ονόματος των νησιών, καθώς η λέξη galapago(σέλα) σύμφωνα με τους ισπανούς περιγράφει το καβούκι από τις τεράστιες χελώνες, που βρήκαν οι πρώτοι επισκέπτες, να τριγυρίζουν κατά χιλιάδες στα νησιά.

Χρειάστηκαν από τότε να περάσουν σχεδόν 3 αιώνες, προκειμένου να υπάρξει η πρώτη επιστημονική προσέγγιση του απομακρυσμένου αρχιπελάγους. Αυτό συνέβη όταν το  1831 ένας ενθουσιώδης φυσιοδίφης ο Charles Darwin επιβιβαζόταν στο πλοίο HMS Beagle σαν παρέα του καπετάνιου. Σκοπός του συγκεκριμένου ταξιδιού ήταν να χαρτογραφηθούν οι νότιοι ωκεανοί  και χορηγός στο ταξίδι ήταν το βρετανικό ναυτικό. Τα Galapagos ήταν ο τελευταίος σταθμός του ταξιδιού τους, πριν την επιστροφή τους στην πατρίδα. Σε εκείνη τη φάση, κανείς δεν μπορούσε να μαντέψει ότι, αυτό το ταξίδι θα συνέβαλε αποφασιστικά στην πάγια αλλαγή του τρόπου, με τον οποίο οι άνθρωποι θα αντιλαμβανόντουσαν τη ζωή πάνω στη γη και θα έκανε τα μικρά νησιά των Galapagos παγκοσμίως γνωστά. Το διάστημα που έμεινε εκεί ο νεαρός τότε Darwin, μελέτησε τη χλωρίδα και την πανίδα των νησιών. Για πέντε λοιπόν εβδομάδες συνέλεγε πληροφορίες, έκανε παρατηρήσεις, κατέγραφε συμπεριφορές και συγκέντρωνε υλικό πάνω στο οποίο οικοδομήθηκε, περίπου 24 χρόνια αργότερα, η συγκλονιστική για την εποχή θεωρία της εξέλιξης(The Origin of Species), η οποία, παρά τις αμφισβητήσεις που κατά καιρούς δέχτηκε, παραμένει επίκαιρη μέχρι τις μέρες μας!

Εκείνο το διάστημα  ο άγγλος μελετητής πρόσεξε μικρές διαφορές που υπήρχαν ανάμεσα σε ομοειδή πουλιά, που ζούσαν όμως σε  διαφορετικά νησιά, έχοντας έτσι διαφορετικές διατροφικές συνήθειες και άλλες τακτικές προσαρμογής. Επίσης, του επισημάνθηκαν από τον τοπικό κυβερνήτη Λόουσον παραλλαγές μεταξύ των τεράστιων χελωνών που κατοικούσαν στα διάφορα νησιά και ήταν εκείνος που ενθάρρυνε τον 26χρονο φυσιοδίφη, να εξερευνήσει την ενδοχώρα τους. Την προσοχή του Darwin, ωστόσο, τράβηξαν ιδιαίτερα οι σπίνοι, που αποτέλεσαν βασικής σημασίας έναυσμα για τις σκέψεις του σχετικά με την εξέλιξη των ειδών, λόγος για τον οποίο αργότερα, ένας από αυτούς πήρε το όνομα του( Darwin΄s finch). Ο ορνιθολόγος John Could κατηγοριοποίησε τους σπίνους το Μάρτιο του 1837 με βάση το νησί προέλευσης τους και τότε ο Darwin διαπίστωσε ότι υπήρχαν 13 διαφορετικά είδη, που προέρχονται από έναν κοινό πρόγονο, με διαφορετικές μορφές ραμφών και άλλα χαρακτηριστικά, που προφανώς ανταποκρίνονταν σε διαφορετικό τρόπο ζωής. Λίγο αργότερα, μέσα στη διάρκεια της ίδιας χρονιάς ο Darwin σημείωνε στο ημερολόγιο του ότι, ο ίδιος ήταν πεπεισμένος για την εξέλιξη που είχαν υποστεί τα πουλιά των Galapagos και η οποία, κατά τη γνώμη του, αφορούσε όλα τα ζώντα όντα, συμπεριλαμβανομένων και των ανθρώπων.

…στο σήμερα…

170 χρόνια μετά από εκείνο το σημείο, η φήμη των νησιών έχει εκτιναχθεί. Αυτό  από τη μία πλευρά, έχει τραβήξει την προσοχή κεφαλαίων και ερευνητών απ’ όλο τον κόσμο προκειμένου να καταγραφεί, να κατανοηθεί και να διατηρηθεί η φυσική ιστορία των νησιών και των νερών που τα περιβάλλουν. Όμως, από την άλλη πλευρά, οι τεράστιες συγκεντρώσεις των τουριστών που συρρέουν κάθε χρόνο, αποτελούν πραγματική απειλή για το εύθραυστο αυτό οικοσύστημα.

Αν σκεφτεί κανείς ότι, η λογική της διατήρησης του περιβάλλοντος δεν ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένη στα νησιά μέχρι το 1962, κατανοεί εύκολα τους λόγους άνθισης των διαφόρων και πολλαπλών απειλών. Η ενσάρκωση αυτών σχετίζεται με φυτά και ζώα που έφθασαν εκεί τυχαία ή σκόπιμα μέσω της πειρατείας και φυσικά αποτέλεσαν ή σε κάποιες περιπτώσεις εξακολουθούν να αποτελούν, πληγή για το αρχιπέλαγος. Η γρήγορη αναπαραγωγή των νεοφερμένων ειδών και η έλλειψη αρπακτικών, αποδεκάτισε τους κατοίκους των γηγενών πληθυσμών. Τα νεοφερμένα φυτά καλύπτοντας γρήγορα μεγάλες εκτάσεις και εμφανίζοντας πολλές φορές αριθμητική υπεροχή σε σχέση με αυτή των ενδημικών ειδών, εκτόπισαν τα τελευταία από μεγάλο αριθμό τροπικών ζωνών. Τα σκυλιά και οι γάτες κατέστρεφαν τις φωλιές των πουλιών ή των χελωνών, τις οποίες μπορεί ακόμη και να σκότωναν, όπως επίσης και τα iguana. Οι φάλαινες λόγω των φαλαινοθηρικών είχαν μετρήσει πολλές απώλειες και οι φώκιες περιζήτητες για τη γούνα τους, με το ζόρι γλίτωσαν την ολική εξολόθρευση. Τα γουρούνια ψάχνοντας για ρίζες ή έντομα έκαναν ζημιές σε μεγάλες εκτάσεις βλάστησης ή απλά, σε φωλιές άλλων ζώων. Εξαιτίας τους σχεδόν εξαφανίστηκαν τα iguana από το νησί Santiago. Η γρήγορη ανάπτυξη των πουλερικών στα κατοικήσιμα νησιά προκάλεσε το ενδιαφέρον των επιστημόνων καθώς θεωρούσαν ότι, τα κατοικίδια ζώα μπορούσαν να προκαλέσουν αρρώστιες στους πληθυσμούς των άγριων ενδημικών πουλιών. Πολλές χελώνες έγιναν αναμνηστικά σουβενίρ για τους ταξιδιώτες, κάνοντας έτσι τους πληθυσμούς τους ακόμη πιο ευάλωτους! Η ραγδαία ανάπτυξη του τουρισμού, των γεννήσεων και της παράνομης μετανάστευσης αποτέλεσαν με τη σειρά τους ξεχωριστές απειλές για την άγρια ζωή των Galapagos.

Αν και κατά καιρούς, το εύρος αυτών των δυσμενών επιπτώσεων έχει παρουσιάσει ποικίλες διακυμάνσεις, κατατάσσοντας τα νησιά ψηλά στις παγκόσμιες λίστες των απειλούμενων πληθυσμών, σήμερα τελικά παραμένει ελεγχόμενο μέσω των προσπαθειών που γίνονται εκ μέρους του Εθνικού Πάρκου(GNP) και του Ιδρύματος Charles Darwin(GNF). Αντίθετα με άλλα γκρουπ νησιών, ελάχιστα είδη έχουν χαθεί και έτσι τα Galapagos αποτελούν ένα παγκόσμιο παράδειγμα, όπου επιστήμη και διατήρηση συνεργάζονται για να αναχαιτίσουν ένα παλιρροιακό κύμα απειλών προς την παγκόσμια βιοποικιλότητα.

 

General National Park (GNP)

Με βάση λοιπόν όλα όσα προαναφέρθηκαν, καταλαβαίνουμε γιατί η σκέψη για προστασία και διατήρηση, όχι μόνο στα νησιά αλλά και στα νερά που τα πλαισιώνουν, ποζάρει ως επιβεβλημένη ανάγκη, που δεν χωράει αναβολές και καθυστερήσεις. Με σκοπό λοιπόν να πάψουν όλα αυτά να ηχούν και να είναιτόσο ανησυχητικά, το GNP και το CDF είναι σε μια συνεχή προσπάθεια αναζήτησης τρόπων ώστε να μειωθούν οι αρνητικές επιδράσεις του τουρισμού. Επιπλέον εφαρμόζουν με απόλυτη επιτυχία παγκόσμιας κλάσης προγράμματα και καινοτόμες μεθόδους για το ξερίζωμα των ειδών ή την απομάκρυνση των ζώων  που εισβάλουν.

Ελάχιστες περιοχές της Λατινικής Αμερικής έχουν επιτύχει τόσο υψηλά επίπεδα διαχείρισης των περιβαλλοντικών θεμάτων, όπως αυτά του GNP. Στο πέρασμα των χρόνων έχουν πραγματοποιηθεί εθνικές και διεθνείς συνεργασίες με κυβερνήσεις ή άλλους οργανισμούς, για να εξυπηρετηθούν καλύτερα οι στόχοι της διατήρησης. Για παράδειγμα μέσω της περιβαλλοντικής αστυνομίας και του ναυτικού(Ecuadorian) επιτυγχάνεται η εφαρμογή των νόμων σε στεριά και θάλασσα. Μέσω του CDF έχουν γίνει πολλές οικολογικές δραστηριότητες αποκατάστασης. Έχουν  θεσπιστεί οργανισμοί όπως το INGALA( Institute National Galapagos), το Marine Reserve και το Participatory Management Board που συμβάλουν με το δικό τους τρόπο στο συνολικό έργο. Το GNP έχει ισχυρές σχέσεις με ξένους κυβερνητικούς εκπροσώπους και τα Ηνωμένα Έθνη, καταφέρνοντας έτσι να εφαρμόσουν από κοινού φιλόδοξα προγράμματα, όπως επίσης διατηρεί και στενή συνεργασία με οργανώσεις διατήρησης π.χ. «Friends of Galapagos» στην Ευρώπη, τις ΗΠΑ, τη Νέα Ζηλανδία και την Ιαπωνία.

Στα επιτεύγματα της συνολικής αυτής προσπάθειας του GNP συμπεριλαμβάνονται : 1) ο επαναπατρισμός επτά ειδών τεράστιων χελωνών σε διάφορα νησιά 2) η αποκατάσταση των πληθυσμών των iguana της στεριάς σε αρκετά νησιά ελέγχοντας τους εχθρούς τους  3) ο βιολογικός έλεγχος ενός εξαιρετικά επιβλαβούς εντόμου, φέρνοντας το φυσικό του εχθρό, ένα σκαθάρι από την Αυστραλία 4) η εφαρμογή ενός αυστηρού συστήματος διαχείρισης, που σχετίζεται με όλες τις δραστηριότητες του τουρισμού και έχει να κάνει με την χορήγηση αδειών σε σκάφη, την ύπαρξη σταθερών δρομολογίων, τις αυστηρά καθορισμένες περιοχές επίσκεψης και τους οδηγούς, που υποχρεωτικά θα συνοδεύουν κάθε γκρουπ σε ξηρά και θάλασσα.

Charles Darwin Foundation (CDF)

Όσοι ασχολούνται με το πολύπλοκο έργο της διατήρησης του μοναδικού αυτού περιβάλλοντος, πιστεύουν ότι, τα Galapagos είναι σε καλύτερη κατάσταση σήμερα, απ’ ότι 100 χρόνια πίσω! Το CDF θέλει να διατηρήσει το αρχιπέλαγος και το οικοσύστημά του σε κατάσταση σχεδόν πρωτόγονη ή τουλάχιστον να παλινορθώσει ότι μπορεί. Από τη δουλειά που έχει γίνει τα τελευταία 60 χρόνια η απειλή της εξαφάνισης έχει αποτραπεί για πολλά ζώα. Μέρος αυτής της επιτυχίας οφείλεται στη δημόσια επιμόρφωση και στη συνεχή επαγγελματική εκπαίδευση.

60 χρόνια πίσω δυστυχώς, οι άνθρωποι του Εκουαδόρ θεωρούσαν τα νησιά μέρος για τους φυλακισμένους ή τους περιπετειώδεις άποικους. Στους σύγχρονους καιρούς όμως, το νέο μήνυμα θέλει τα νησιά και τα είδη τους να είναι μοναδικά και εκπληκτικά! Πρέπει πάσι θυσία να διατηρηθούν και να μπορούν να προσφέρουν μοναδικές ευκαιρίες για τουρισμό στη φύση. Αυτό έκανε τα Galapagos ένα σπουδαίο κέντρο έρευνας και διατήρησης, αλλά και έναν ξεχωριστό προορισμό για τους επισκέπτες, γεννώντας μια σταθερή εισροή μετρητών που τώρα αποφέρει εκατομμύρια δολάρια την ημέρα. Το CDF ευελπιστεί μέσω των γνώσεων που παράγει, να παίξει έναν σημαντικό ρόλο στις συνεχόμενες προσπάθειες που γίνονται να συσχετίσουν τους ανθρώπους με το περιβάλλον τους, χερσαίο και υποθαλάσσιο.

  Καταδύσεις στο Wolf και στο Darwin…

Ένας βασικός λόγος για να ταξιδέψει κανείς στα Galapagos, εκτός φυσικά από τους σφυροκέφαλους, αποτελεί η ύπαρξη πολλών ενδημικών ψαριών(περίπου 44 είδη), που φιλοξενούνται  στους υποθαλάσσιους κόσμους, αυτών και μόνο των δύο νησιών. Ειδικά, στο Wolf και στο Darwin συναντά κανείς ψάρια, που δεν υπάρχουν στο υπόλοιπο αρχιπέλαγος. Ο επισκέπτης θα πρέπει να γνωρίζει ότι, στις απομακρυσμένες αυτές βραχονησίδες, δεν υπάρχει πρόσβαση από τη στεριά, καθώς το χερσαίο τμήμα τους απαρτίζεται από πολύ απότομα βράχια, εξαιρετικά δύσκολα στην αναρρίχηση. Γι’ αυτό το λόγο, μόνο τα καταδυτικά σκάφη(live aboard) ταξιδεύουν μέχρι εκεί και όχι τα «σκάφη για σαφάρι», όπως συνηθίζουν να αποκαλούνται αυτά  που κάνουν εκδρομές κατά κύριο λόγο  στη στεριά. Ο διαχωρισμός αυτός οφείλεται στο γεγονός ότι, τα τελευταία χρόνια το Εθνικό Πάρκο υποχρέωσε όλα τα σκάφη να επιλέξουν σε ποια δραστηριότητα θέλουν να εμπλέκονται, κατάδυση ή εκδρομές σε χερσαία κομμάτια και snorkeling, πάντα με απώτερο σκοπό την καλύτερη διαχείριση του περιβάλλοντος. Κανένα σκάφος λοιπόν πια, δεν έχει το δικαίωμα να συμμετέχει και στις δύο δραστηριότητες ή να αλλάζει αυθαίρετα προγράμματα και δρομολόγια, χωρίς την έγκριση του Πάρκου.

Ένας άλλος λόγος φυσικά για να βρεθεί κάποιος εκεί, είναι για απολαύσει privet συναντήσεις με  φαλαινοκαρχαρίες! Σε αυτή την περίπτωση, θα πρέπει να επισκεφτεί τα δύο νησιά την περίοδο από τον Ιούνιο μέχρι τον Νοέμβριο, που συμπίπτει με την ξηρή περίοδο. Θα πρέπει λοιπόν να γνωρίζει ότι, τους μήνες αυτούς, η garua συνήθως φέρνει δροσερούς ανέμους, θαλασσοταραχή και ψιλόβροχο. Επιπλέον, οι θερμοκρασίες, θαλάσσιες και χερσαίες είναι πιο χαμηλές, από αυτές της ζεστής περιόδου, που διαρκεί τους υπόλοιπους μήνες του χρόνου. Από το Δεκέμβριο μέχρι το Μάιο σημειώνονται περισσότερες βροχές και υπάρχει περισσότερη υγρασία, όμως η θάλασσα είναι αρκετά πιο ήρεμη. Στο Wolf και στο Darwin συνήθως οι θερμοκρασίες είναι πιο υψηλές, απ’ ότι στα νησιά που βρίσκονται στο κέντρο του αρχιπελάγους, ενώ για την ορατότητα οι δύτες θα πρέπει να έχουν πάντα στο μυαλό τους, ότι ανά πάσα στιγμή, όλα μπορούν να αλλάξουν!

WOLF ISLA- LAND SLIDE

Ξεδιπλώνοντας λοιπόν τις καταδυτικές μας αναμνήσεις, θα γυρίσουμε για μία ακόμη φορά στο Land slide point, την ώρα που οι δείχτες του ρολογιού σημαδεύουν ακριβώς την έκτη πρωινή. Τα δελφίνια που ακολουθούν τα φουσκωτά, μας χαρίζουν μια αίσθηση ηρεμίας, που κάνει τρομαχτική αντίθεση με την τρικυμιώδη επιφάνεια της θάλασσας. Τα panga με δυσκολία διατηρούν σταθερή πορεία παράλληλη με τα κατάμαυρα, κοφτερά βράχια της ακτογραμμής, που αφήνουν το δικό τους σκοτεινό στίγμα στο ήδη μουντό πρωινό. Τα κρωξίματα από τις μαύρες φρεγάτες που πετούν από πάνω μας, αφήνουν μια ανατριχιαστική χροιά, που αποτελεί την πιο ταιριαστή μουσική επένδυση στο ήδη «ταραγμένο» σκηνικό…

One, two, three, go το πρόσταγμα του William και να ‘μαστε πάλι κομμάτι του υποθαλάσσιου κόσμου. Γαντζωνόμαστε όσο πιο γρήγορα μπορούμε στα διάσπαρτα βράχια περίπου στα 12 μ. ώστε να μην παρασυρθούμε από το ρεύμα, μέχρι να οργανωθούμε σαν ομάδα και ξεκινάμε την «πτήση» προς το βαθύ μπλε. Τα ρεύματα αυτή τη φορά μοιάζουν λυσσασμένα, δοκιμάζοντας δίχως άλλο τις δυνάμεις μας. Χρειάζεται να καταβάλουμε ιδιαίτερη προσπάθεια μέχρι να καταφέρουμε να πάρουμε την τελική μας θέση, επιδιώκοντας ταυτόχρονα να έχουμε την ελάχιστη δυνατή κατανάλωση, αποβλέποντας σε μία ικανοποιητική παραμονή. Είναι τόσο πλούσιος ο βυθός που μας περιβάλλει, που τα 50 περίπου λεπτά  που διαρκεί η κάθε κατάδυση, πάντα φαντάζουν λίγα.

Αυτή τη φορά οι συγκεντρώσεις δεν είναι ιδιαίτερα πολυάριθμες, αλλά υπάρχει μεγάλη ποικιλία από υποβρύχιους αντιπροσώπους, που κολυμπούν στην κυριολεξία ανάμεσα μας. Από τους επιβλητικούς κυνηγούς, αυτοί που δείχνουν πιο εξοικειωμένοι ή απλά πιο περίεργοι, είναι οι Galapagos sharks που κολυμπούν ακόμη και πάνω από τα κεφάλια μας!!! Μέχρι τώρα τους συναντούσαμε σε μικρές ομάδες, όπως συνηθίζουν γενικά να κινούνται, αλλά σήμερα κολυμπούν σε πιο ατομική βάση και έχουν αρκετά τολμηρές διαθέσεις εκμηδενίζοντας τις μεταξύ μας αποστάσεις… Το μέγεθος τους είναι αναμφισβήτητα αξιοσέβαστο και οι πιο μεγάλοι του είδους, γενικά, δεν διστάζουν να επιτεθούν ακόμη και σε άλλα είδη καρχαριών, σε θαλάσσια iguana και σε θαλάσσιους ελέφαντες! Αν και συνολικά στο ταξίδι αυτό συναντήσαμε αρκετούς Galapagos sharks , οι οδηγοί μας πληροφόρησαν ότι, στην πραγματικότητα πρόκειται για ευαίσθητους πληθυσμούς αφού, πέρα από τα προβλήματα που σχετίζονται με  την αλιεία, το συγκεκριμένο είδος παρουσιάζει αργό ρυθμό αναπαραγωγής.

Γοητευμένοι από τα κοντινά πλάνα των μεγαλόσωμων καρχαριών καταγράφουμε αμέτρητα φωτογραφικά στιγμιότυπα, παραμελώντας ίσως λιγάκι την παρουσία των μικρότερων υποβρύχιων κατοίκων. Παρέες από ψάρια όπως oriental bonito, yellowfin tuna, Galapagos porky ή seabrim, rainbow runner, jacks, Mexican goatfish, snappers και grunts κολυμπούν ή κυνηγούν  δεξιά, αριστερά, ανάμεσα, πίσω ή μπροστά μας… Αληθινά απίστευτο να παρακολουθείς σε πρώτο πλάνο, ένα ψάρι να τρώει ένα άλλο ψάρι. Κάτι τόσο γνώριμο σαν ιδέα, τόσο φυσικό σαν πράξη, τόσο αναμενόμενο σαν γεγονός, αλλά και τόσο μοναδικό σαν θέαμα όταν το βλέπεις με τα ίδια σου τα μάτια! Δυστυχώς, ο χρόνος αντίδρασης δεν είναι πάντα τόσο γρήγορος ώστε να προλάβει κανείς να καταγράψει σε κάποιο βίντεο ή φωτογραφία τη δεδομένη στιγμή, αφού, ως γνωστόν, σε όλα τα υποβρύχια δρώμενα υπάρχει άφθονο το στοιχείο του αιφνιδιασμού!!!

Δυστυχώς όμως, όσο πληθωρική σε αριθμούς ή ποικιλία και αν είναι η παρουσία των υποθαλάσσιων κατοίκων, όσες σκηνές και αν εξελιχθούν μπροστά σου, όσα συναισθήματα και να γεννηθούν από την ένταση αυτών των στιγμών, η αλήθεια είναι ότι, το μάτι πάντα παραμένει αχόρταγο και διψασμένο, για κάτι περισσότερο… Αχαριστία ή απλά στοιχείο της ανθρώπινης φύσης; Μάλλον, εκείνο το στοιχείο που αποτέλεσε μέχρι σήμερα την κινητήριο δύναμη ώστε, το ανθρώπινο είδος να καταφέρει να περπατήσει σε σεληνιακό τοπίο ή να καταδυθεί στα βάθη των ωκεανών…

Wolf –Pinnacle Point  

Μια μάλλον τυχοδιωκτική βουτιά για γερά νεύρα… Μια κατάδυση από εκείνες που σε κάνουν θέλοντας και μη, να επαναπροσδιορίσεις τα προσωπικά σου καταδυτικά όρια, χωρίς να μπορείς στο τέλος να πεις με σιγουριά, αν θα ήθελες τελικά να συμπεριλαμβάνεται η συγκεκριμένη βουτιά στο ατομικό σου ημερολόγιο καταδύσεων ή όχι!!! Μπορεί για άλλη μία φορά, η φύση να φορούσε ένα σκληρό προσωπείο και μέσα από έντονα ρεύματα, να δοκίμαζε πάλι τις αντοχές μας, όμως το λάθος ήταν τελικά ανθρώπινο. Αιτία του κακού, ένα πολύ περιληπτικό briefing, που δεν μας βοήθησε καθόλου να καταλάβουμε  τι πραγματικά είχαμε να αντιμετωπίσουμε και με ποιον τρόπο θα το κάναμε αυτό… Έτσι ενώ τα πράγματα ξεκίνησαν με τρόπο θα έλεγα ενθουσιώδη, στο τέλος κατάληξαν μάλλον σοκαριστικά…

Το εντυπωσιακό ξεκίνημα μας βρήκε μαζεμένους στην πλατιά είσοδο μιας σπηλιάς, όπου εκτός από δύτες, είναι συγκεντρωμένοι πολυάριθμοι υποθαλάσσιοι κάτοικοι. Μια μεγαλόσωμη πράσινη χελώνα που καθόταν ακουμπισμένη δίπλα σε ένα βράχο έξω ακριβώς από το τριγωνικό άνοιγμα της σπηλιάς, έμοιαζε να έχει το ρόλο οικοδέσποινας. Κολυμπώντας  ο ένας πίσω από τον άλλο κατευθυνόμαστε προς τον εσωτερικό χώρο, που απαρτίζεται από μία ευρύχωρη, αλλά σκοτεινή αίθουσα. Δεξιά-αριστερά μας, στα κάθετα τοιχώματα φωλιάζουν μεγαλόσωμοι αστακοί που αντιλαμβανόμενοι τα φλάς της δημοσιότητας, προεκτείνουν τις τεράστιες κεραίες τους ως ένδειξη άμυνας. Τη στιγμή που σταματάμε για να φωτογραφίσουμε, ένα eagle ray μας προσπερνάει κατευθυνόμενο και αυτό προς τα μέσα, όπου είναι μαζεμένα πολλά μικρά ψάρια, καβούρια, σμέρνες, χταπόδια… Με ακριβώς αντίθετη πορεία, κινείται ένας μικρός White tip shark, που μας αιφνιδιάζει με το πέρασμα του και δυστυχώς δεν προλαβαίνουμε να τον φωτογραφίσουμε με φόντο το αισθησιακό μπλε της εισόδου!

Για αρκετή ώρα τα παιχνίδια με το φως, τα χρώματα, τις σιλουέτες των δυτών μέσα και έξω από τη σπηλιά, δημιουργούν ένα ευφάνταστο σκηνικό εξαιρετικών προδιαγραφών, παραπέμποντας σε εικόνες πραγματικού ενυδρείου. Τα φωτογραφικά κλικ καταδιώκουν κατά κύριο λόγο, τους καρχαρίες που μπαινοβγαίνουν, παίζοντας μαζί μας το παιχνίδι της γάτας με το ποντίκι. Οι πολυάριθμες φυσαλίδες όμως που αφήνουν οι ακάλεστοι επισκέπτες, μοιάζουν να ενοχλούν  τους επίδοξους κυνηγούς, που σπεύδουν να κρατήσουν τις αποστάσεις τους. Αντίθετα το ζευγάρι των σαλαχιών που διαγράφει ατελείωτους κύκλους στην κορυφή της σπηλιάς, δεν δείχνει να ενοχλείται διόλου από τις ατελείωτες κάμερες που το «σημαδεύουν».

Η τελευταία πόζα και δικαιωματικά ανήκει στη χελώνα-φρουρό της σπηλιάς, που απρόθυμα μας αποχαιρετά μασουλώντας αδιάφορα υποβρύχια πρασινάδα! Συνεχίζουμε να κολυμπάμε ανά δύο δίπλα στον κάθετο βράχο με τα ρεύματα να έχουν εμφανώς πιο ήπιες διαθέσεις. Προστατευμένοι μέσα στις 7 mm Camaro- του φίλου μας του Σπύρου Καρτελιά από το DIVE- δεν νοιώθουμε καμία ενόχληση από την «τσουχτερή» θερμοκρασία των νερών… Στην πορεία της διαδρομής θα μας προσπεράσουν αρκετοί καρχαρίες, σαλάχια, χελώνες, ακόμη και δελφίνια, τα οποία τελικά προτιμούν «την ασφάλεια» της επιφάνειας. Απώτερος στόχος μας είναι να φτάσουμε στον κάθετο βράχο που μοιάζει με πυργίσκο, όπου εκ των προτέρων γνωρίζουμε ότι, θα συναντήσουμε το φαινόμενο του πλυντηρίου( washing machine). Με βάση τους χρόνους στα computer υπολογίζουμε ότι δεν πρέπει να απέχουμε και πολύ και πράγματι, μετά από λίγο, αρχίζει να διαγράφεται μπροστά μας η σκουρόχρωμη σιλουέτα του βράχου.

Πλησιάζοντας διακρίνουμε τον William που μας δείχνει την εντυπωσιακή αψίδα που υπάρχει στη βάση του βράχου και μας κάνει νόημα να τον ακολουθήσουμε. Κάλλιστα, εκ των υστέρων, θα μπορούσαμε να ονομάσουμε την αψίδα  ως «η πύλη της κολάσεως», αφού μόλις ακριβώς την περάσαμε, ξεκίνησε ο εφιάλτης! Λες και ξαφνικά βουτήξαμε σε μια άλλη θάλασσα, με τα ρεύματα σε αυτό το σημείο να έχουν μορφή ανεξέλεγκτη. Με βάση τις αρχικές οδηγίες θα προσπερνούσαμε το βράχο και θα συνεχίζαμε την πορεία μας προς το ανοιχτό μπλε. Για λόγους όμως ανεξήγητους, ο William τελικά επιλέγει να σκαρφαλώσουμε τον κάθετο τοίχο, σαν να κάνουμε αναρρίχηση σε κάθετη πλαγιά βουνού. Κολλημένοι όλοι σαν τις μύγες πάνω στον τοίχο ανεβαίνουμε με πολύ αργούς ρυθμούς, την ώρα που το ρεύμα κυριολεκτικά μας μαστιγώνει στο πρόσωπο και στο σώμα με απίστευτη μανία. Λίγο πριν φτάσουμε στην κορυφή και με τις δυνάμεις της φύσης να μας χτυπάνε από παντού, αναρωτιόμαστε κοιτώντας ο ένας τον άλλο στα μάτια, ποιο το νόημα ενός τέτοιου εγχειρήματος;

Την ίδια στιγμή τα πράγματα χειροτερεύουν, παίρνοντας θα έλεγα επικίνδυνη τροπή, καθώς μια κλωτσιά από την προπορευόμενη Daniela κάνει το Βασίλη να χάσει την επαφή του με το βράχο, ο William βρίσκεται πλέον εκτός του οπτικού μας πεδίου και ο ρυθμιστής μου, εξαιτίας της πίεσης που δέχεται από την ένταση των ρευμάτων, κάνει ανεξέλεγκτα free flow… Μάταια ο Βασίλης προσπαθεί να αντισταθεί στο ρεύμα που τον πιέζει και να ξαναπιαστεί  στο βράχο, ώστε να μην παρασυρθεί και χάσουμε έτσι και τη μεταξύ μας επαφή. Χωρίς να έχω την πολυτέλεια του χρόνου να σκεφτώ και μέσα στον πανικό που μου δημιουργεί η όλη κατάσταση, ακολουθώ το ένστικτό μου, που μου επιβάλει να αφήσω άμεσα και εγώ το βράχο. Έτσι  βρισκόμαστε έρμαια και οι δύο των ρευμάτων, να κινούμαστε άβουλα προς το ανοιχτό μπλε. Επειδή όμως εκείνος κρατάει τη φωτογραφική μηχανή, αναλαμβάνω εγώ, αφού αντικαταστήσω τον τρελαμένο ρυθμιστή με το χταπόδι μου και επαναφέρω την αναπνοή μου στα φυσιολογικά της όρια, να ανοίξω το SMB ώστε να μας περισυλλέξει το φουσκωτό, που υποθέτουμε ότι βρίσκεται κάπου εκεί κοντά. Στην ανεξέλεγκτη πορεία μας συναντάμε και άλλους δύτες, που είχαν παρόμοια «τύχη» με τη δική μας και γρήγορα αποφασίζουμε να κινηθούμε ομαδικά…

Επιστρέφοντας λοιπόν στο σκάφος όλοι, σώοι και αβλαβείς, κάνουμε «μια μεγάλη κουβέντα», για τη σημασία του σωστού και εμπεριστατωμένου briefing, που αποτελεί εργαλείο θεμελιώδους σημασίας για την ασφάλεια μας…

Darwin- Arch( Αψίδα)        

Σύμφωνα με τη λαϊκή ρήση συνηθίζουμε να λέμε ότι, εχθρός του καλού, είναι το καλύτερο! Κάπως έτσι θα μιλούσαμε και για το Darwin, σε σχέση με τα άλλα καταδυτικά σημεία του αρχιπελάγους!  Εξαιτίας των τεράστιων συγκεντρώσεων που απαντώνται, θεωρείται το καλύτερο καταδυτικό σημείο των Galapagos!!! Κάτω ακριβώς από τη διάσημη αψίδα πραγματοποιούνται και οι επτά προγραμματισμένες καταδύσεις του live aboard, η μαγεία των οποίων διαγράφεται μέσα από ένα κολάζ εκατοντάδων μικρών και μεγάλων πλασμάτων…

Το κατάμαυρο χρώμα της ξηράς έρχεται σε τρομακτική αντίθεση με όλες τις εκδοχές του μπλε, που συγκεντρώνονται στα πλούσια νερά που περιβάλλουν το μοναχικό νησί. Το υποθαλάσσιο σκηνικό απαρτίζεται πάλι από τεράστια βράχια και κάθετους τοίχους, που αποτελούν τα σημεία της δικής μας προφύλαξης από τα λυσσασμένα ρεύματα. Οι συνθήκες επιφανείας σε όλη τη διάρκεια της εκεί παραμονής μας, είναι αρκετά σκληρές, δυσκολεύοντας έτσι τις μετακινήσεις μας με τα φουσκωτά, όπως επίσης τις εισόδους-εξόδους μας από το νερό. Αέναη η κίνηση των καρχαριών κάτω από το αγκυροβολημένο σκάφος μας, όπως και οι πτήσεις που κάνουν τα θαλασσοπούλια, που αποτελούν τους λιγοστούς επίγειους κατοίκους του απομονωμένου αυτού κομματιού γης. Ο ήλιος δηλώνει ξανά απών, ενώ το μουντό γκρι αποτελεί τη σταθερή απόχρωση τ’ ουρανού.

Το πρώτο φως της ημέρας μας βρίσκει να βουτάμε από τα panga ακριβώς πάνω από ένα κοπάδι σφυροκέφαλων. Ο ήχος από τα σώματα μας ταράζει το πλήθος των ιδιόμορφων κυνηγών, που διασκορπίζεται αμέσως προς κάθε κατεύθυνση και χάνεται σε πιο βαθιά νερά. Πολύ γρήγορα όμως θα εμφανιστούν και άλλες ομάδες, ακόμη πιο πολυπληθείς, που συνεχίσουν να κολυμπούν στην πορεία που έχουν χαράξει,  χωρίς να δείχνουν την παραμικρή ενόχληση σε σχέση με τη δική μας παρουσία. Πολύχρωμη πινελιά που υπογραμμίζει τη γοητεία των αντιθέσεων των μεγεθών, ένας μικροκαμωμένος πορτοκαλοκόκκινος  ιππόκαμπος( Pacific seahorse), που κατά περίεργο τρόπο καταφέρνει και επιβιώνει στον κόσμο των ισχυρών! Θα μείνουμε μόνο για λίγο για να τον αποθανατίσουμε, καθώς η προσοχή μας θα στραφεί και πάλι στο βαθύ μπλε, όπου σύμφωνα με το σέικερ του William πλησιάζει φαλαινοκαρχαρίας. Τα βλέμματα όλων στραμμένα στην κατεύθυνση που δείχνει, χωρίς όμως κανείς να μπορεί να τον διακρίνει. Με την ένταση και την αγωνία να κορυφώνονται μέσα μας, περιμένουμε το σινιάλο του για να ανοιχτούμε στο μπλε και να δούμε το μεγαλόσωμο ζώο από κοντά… Η αδρεναλίνη χτυπάει κόκκινο την ώρα που αρχίζει να διαγράφεται η τεράστια σιλουέτα και την ίδια στιγμή, η τύχη μας κλείνει την πόρτα κατάμουτρα! Ο χορτοφάγος γίγαντας κάνει στροφή και χάνεται στα βαθειά, παίρνοντας μαζί του και όλο τον ενθουσιασμό μας…

Όπως ήταν φυσικό, χρειαζόμαστε λίγα λεπτά για να συνέλθουμε από το συμβάν, όμως είναι τόσο φοβερές οι εικόνες που εκτυλίσσονται στο πέρασμα των στιγμών, που δεν αφήνουν περιθώρια για μιζέριες και απογοητεύσεις. Πληθωρικές συγκεντρώσεις από pelican barracuda, trevally, creolefish, barber fish, Galapagos & silky sharks, rainbow runner, butterfly fish, wrasse fish, parrot fish είναι μερικά μόνο από τα είδη που μας περιτριγυρίζουν, κινούμενα με νευρικότητα προς πάσα κατεύθυνση. Πολλές φορές νοιώθουμε να μπαίνουμε «στο στόχαστρο» κάποιου καρχαρία, ο οποίος ενώ φαινομενικά κολυμπάει κατά πάνω μας, φτάνοντας σε απόσταση αναπνοής αλλάζει αιφνιδίως πορεία και μας αφήνει εκτεθειμένους σε χιλιάδες συναισθήματα!!!

Για δεύτερη φορά το σέικερ του William μας ξυπνάει από την κατάσταση nirvana που βρισκόμαστε και ταυτόχρονα μας κάνει νόημα να ανοιχτούμε στο μπλε. Μια βαριά σκιά σκοτεινιάζει την αριστερή μας πλευρά και την ίδια στιγμή, κολυμπάμε παράλληλα με το μεγαλύτερο ψάρι του ζωικού βασιλείου. Μια εικόνα, χίλιες λέξεις! Ένα πάγωμα του χρόνου βουτηγμένο στη μαγεία της φύσης! Αμέτρητα φωτογραφικά στιγμιότυπα, γεμάτα ένταση και χρώμα. Εκείνος, ξαφνιασμένος μάλλον από την παρουσία μας, βιάζεται να χαθεί εκεί που όλα μοιάζουν σκοτεινά και άγνωστα! Παρασυρμένοι εμείς από το θέαμα, αδυνατούμε να πιστέψουμε ότι ακούμε για τρίτη φορά τον William να ξανακτυπά  και να δείχνει ταυτόχρονα έναν ακόμη φαλαινοκαρχαρία, που μας πλησιάζει αυτή τη φορά, από τη δεξιά πλευρά μας… Πριν καν προλάβουμε να ανασυνταχθούμε, νοιώθουμε το φοβερό εκτόπισμα της τεράστιας ουράς του να μας προσπερνά και να συνεχίζει τη δική του αναζήτηση στα ατελείωτα μονοπάτια του Ειρηνικού…

Άσχετα με το πόσο προλαβαίνει να τους δει ή να τους φωτογραφίσει κάποιος, αυτό που πραγματικά τον τρελαίνει είναι πως, ξέρει ότι είναι γύρω του, νοιώθει την αύρα τους κοντά του, μπορούν ανά πάσα στιγμή να τον ξαφνιάσουν, να τον εντυπωσιάσουν ή ακόμη και να τον καθηλώσουν. Μαγεμένοι λοιπόν και εμείς από τα «μαγεμένα νησιά» ξαναγυρνάμε στα βράχια, χωρίς καν να μπορούμε να σκεφτούμε, τι άλλο πια να περιμένουμε να δούμε; Η φαντασία μας τελικά αποδεικνύεται μικρή για να συλλάβει το μεγαλείο της φύσης, την ώρα που παραδινόμαστε στο μοιραίο! Την ώρα που το τεράστιο στόμα ενός τέταρτου φαλαινοκαρχαρία κατευθύνεται καταπάνω μας, περνώντας τελικά λίγα μέτρα μακριά από τα κεφάλια μας. Απέραντος θαυμασμός προδίδεται από τα αποσβολωμένα βλέμματα και ατελείωτο ρίγος διαπερνά τα μαρμαρωμένα σώματα!!! Μια εικόνα που το μυαλό δυσκολεύεται να συλλάβει στη βάση της πραγματικότητας και που προτιμά να την αφήνει να πλανάται στη σφαίρα της φαντασίας… Θα ήταν ύβρις να σκεφτεί κανείς ότι μπορεί να ξαναζήσει κάτι παρόμοιο, όμως είναι μαγεία να γνωρίζει ότι το έχει ζήσει έστω και για μία φορά!!!

 

«Μοιάζει να πέτρωσε η θάλασσα στις πιο ανταριασμένες στιγμές της»… κάπως έτσι θα περιγράψει τα Galapagos ο ίδιος ο Charles Darwin στις πρώτες του περιηγήσεις…

 

GALAPAGOS.. γεύση από τα χαμένα νησιά…

Από το χθες…

Σύμφωνα λοιπόν με το θρύλο, οι Ίνκας ήταν αυτοί που ανακάλυψαν πρώτοι τα Galapagos τον 15ο αιώνα, όμως εφόσον δεν υπήρξαν στοιχεία από γραπτή γλώσσα ή υπολείμματα από ερείπια, ο μύθος δεν μπόρεσε τελικά να σταθεί. Έτσι λοιπόν το 16ο αιώνα, οι Ισπανοί είναι αυτοί που επίσημα χρεώνονται την ανακάλυψη, καθώς πέφτουν στην κυριολεξία επάνω στα νησιά, στη φάση που εκτελούν επικερδείς, εμπορικές διαδρομές μεταφέροντας χρυσό ανάμεσα στον Παναμά και το Περού, πλέοντας για μεγάλα διαστήματα στα αχανή μονοπάτια του Ειρηνικού.

Πιο συγκεκριμένα, το 1535 το πλοίο που μετέφερε τον ισπανικής καταγωγής αρχιεπίσκοπο του Παναμά, Tom s de Berlanga, ενώ βρισκόταν καθοδόν για το Περού, μετά από έξι ημέρες νηνεμίας, παρασύρεται από τα δυνατά ρεύματα και εντελώς τυχαία θα βρει καταφύγιο στα νησιά του αρχιπελάγους. Η γη σκληρή και αφιλόξενη, σπαρμένη παντού με μαύρη λάβα, χωρίς ίχνος πόσιμου νερού. Η επιβίωση του πληρώματος γίνεται Γολγοθάς. Οι άνεμοι που ξαναγυρίζουν, μοναδική σανίδα σωτηρίας για όσους απέμειναν ζωντανοί. Ο επίσκοπος τελικά θα καταφέρει να επιστρέψει, για να περιγράψει την κόλαση που βίωσε. Λόγω των εμπειριών του, ούτε που θα θελήσει να δώσει όνομα στα νησιά. Για χρόνια αυτά θα θεωρούνται από τους ναυτικούς, σαν «τα μαγεμένα νησιά». Μόλις λίγο μετά το 1570, θα εμφανιστούν για πρώτη φορά σε χάρτες, που σχεδιάστηκαν από τους Φλαμανδούς χαρτογράφους Abraham Ortelius και Gerardus Mercator..

Ανάμεσα στους δύο αυτούς αιώνες το αρχιπέλαγος αποτελεί «απάγκιο» των κυνηγών φώκιας και των φαλαινοθηρών, που ψαρεύουν ανελέητα! Επίσης, την ίδια περίοδο γίνονται κτήμα των μπουκανιέρων(κουρσάροι που πέρα από την πειρατεία, εξοικονομούσαν χρήματα φτιάχνοντας και πουλώντας καπνιστά κρέατα) και των πειρατών. Αυτοί  τα χρησιμοποιούν σαν ορμητήρια για να επιτίθενται στους Ισπανούς, σαν κέντρα ανεφοδιασμού για νερό και φαγητό και τέλος, σαν  καταφύγια από το κυνήγι του ναυτικού. Η πυκνή ομίχλη που τα σκεπάζει από τον Ιούνιο μέχρι τον Δεκέμβριο(μετεωρολογικό φαινόμενο γνωστό έως και σήμερα σαν Garua) τα κάνει να μοιάζουν χαμένα και έτσι αυτοί έχουν την ευκαιρία να δρουν ανεξέλεγκτα. Εκείνη την περίοδο, οι πληθυσμοί των τεράστιων χελωνών κυριολεκτικά αποδεκατίζονται, καθώς αποθηκεύονται ζωντανές, χωρίς τροφή και νερό, στα αμπάρια των πλοίων για διάστημα μεγαλύτερο του έτους, προκειμένου να αποτελέσουν προμήθεια φρέσκου κρέατος για τους εξαντλημένους ναυτικούς. Μέσα σε 200 χρόνια χάνονται περίπου 200.000 χελώνες. Τα μεγαλόσωμα τετράποδα γίνονται η αφορμή για την τελική επιλογή του ονόματος των νησιών, καθώς η λέξη galapago(σέλα) σύμφωνα με τους ισπανούς περιγράφει το καβούκι από τις τεράστιες χελώνες, που βρήκαν οι πρώτοι επισκέπτες, να τριγυρίζουν κατά χιλιάδες στα νησιά.

Χρειάστηκαν από τότε να περάσουν σχεδόν 3 αιώνες, προκειμένου να υπάρξει η πρώτη επιστημονική προσέγγιση του απομακρυσμένου αρχιπελάγους. Αυτό συνέβη όταν το  1831 ένας ενθουσιώδης φυσιοδίφης ο Charles Darwin επιβιβαζόταν στο πλοίο HMS Beagle σαν παρέα του καπετάνιου. Σκοπός του συγκεκριμένου ταξιδιού ήταν να χαρτογραφηθούν οι νότιοι ωκεανοί  και χορηγός στο ταξίδι ήταν το βρετανικό ναυτικό. Τα Galapagos ήταν ο τελευταίος σταθμός του ταξιδιού τους, πριν την επιστροφή τους στην πατρίδα. Σε εκείνη τη φάση, κανείς δεν μπορούσε να μαντέψει ότι, αυτό το ταξίδι θα συνέβαλε αποφασιστικά στην πάγια αλλαγή του τρόπου, με τον οποίο οι άνθρωποι θα αντιλαμβανόντουσαν τη ζωή πάνω στη γη και θα έκανε τα μικρά νησιά των Galapagos παγκοσμίως γνωστά. Το διάστημα που έμεινε εκεί ο νεαρός τότε Darwin, μελέτησε τη χλωρίδα και την πανίδα των νησιών. Για πέντε λοιπόν εβδομάδες συνέλεγε πληροφορίες, έκανε παρατηρήσεις, κατέγραφε συμπεριφορές και συγκέντρωνε υλικό πάνω στο οποίο οικοδομήθηκε, περίπου 24 χρόνια αργότερα, η συγκλονιστική για την εποχή θεωρία της εξέλιξης(The Origin of Species), η οποία, παρά τις αμφισβητήσεις που κατά καιρούς δέχτηκε, παραμένει επίκαιρη μέχρι τις μέρες μας!

Εκείνο το διάστημα  ο άγγλος μελετητής πρόσεξε μικρές διαφορές που υπήρχαν ανάμεσα σε ομοειδή πουλιά, που ζούσαν όμως σε  διαφορετικά νησιά, έχοντας έτσι διαφορετικές διατροφικές συνήθειες και άλλες τακτικές προσαρμογής. Επίσης, του επισημάνθηκαν από τον τοπικό κυβερνήτη Λόουσον παραλλαγές μεταξύ των τεράστιων χελωνών που κατοικούσαν στα διάφορα νησιά και ήταν εκείνος που ενθάρρυνε τον 26χρονο φυσιοδίφη, να εξερευνήσει την ενδοχώρα τους. Την προσοχή του Darwin, ωστόσο, τράβηξαν ιδιαίτερα οι σπίνοι, που αποτέλεσαν βασικής σημασίας έναυσμα για τις σκέψεις του σχετικά με την εξέλιξη των ειδών, λόγος για τον οποίο αργότερα, ένας από αυτούς πήρε το όνομα του( Darwin΄s finch). Ο ορνιθολόγος John Could κατηγοριοποίησε τους σπίνους το Μάρτιο του 1837 με βάση το νησί προέλευσης τους και τότε ο Darwin διαπίστωσε ότι υπήρχαν 13 διαφορετικά είδη, που προέρχονται από έναν κοινό πρόγονο, με διαφορετικές μορφές ραμφών και άλλα χαρακτηριστικά, που προφανώς ανταποκρίνονταν σε διαφορετικό τρόπο ζωής. Λίγο αργότερα, μέσα στη διάρκεια της ίδιας χρονιάς ο Darwin σημείωνε στο ημερολόγιο του ότι, ο ίδιος ήταν πεπεισμένος για την εξέλιξη που είχαν υποστεί τα πουλιά των Galapagos και η οποία, κατά τη γνώμη του, αφορούσε όλα τα ζώντα όντα, συμπεριλαμβανομένων και των ανθρώπων.

…στο σήμερα…

170 χρόνια μετά από εκείνο το σημείο, η φήμη των νησιών έχει εκτιναχθεί. Αυτό  από τη μία πλευρά, έχει τραβήξει την προσοχή κεφαλαίων και ερευνητών απ’ όλο τον κόσμο προκειμένου να καταγραφεί, να κατανοηθεί και να διατηρηθεί η φυσική ιστορία των νησιών και των νερών που τα περιβάλλουν. Όμως, από την άλλη πλευρά, οι τεράστιες συγκεντρώσεις των τουριστών που συρρέουν κάθε χρόνο, αποτελούν πραγματική απειλή για το εύθραυστο αυτό οικοσύστημα.

Αν σκεφτεί κανείς ότι, η λογική της διατήρησης του περιβάλλοντος δεν ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένη στα νησιά μέχρι το 1962, κατανοεί εύκολα τους λόγους άνθισης των διαφόρων και πολλαπλών απειλών. Η ενσάρκωση αυτών σχετίζεται με φυτά και ζώα που έφθασαν εκεί τυχαία ή σκόπιμα μέσω της πειρατείας και φυσικά αποτέλεσαν ή σε κάποιες περιπτώσεις εξακολουθούν να αποτελούν, πληγή για το αρχιπέλαγος. Η γρήγορη αναπαραγωγή των νεοφερμένων ειδών και η έλλειψη αρπακτικών, αποδεκάτισε τους κατοίκους των γηγενών πληθυσμών. Τα νεοφερμένα φυτά καλύπτοντας γρήγορα μεγάλες εκτάσεις και εμφανίζοντας πολλές φορές αριθμητική υπεροχή σε σχέση με αυτή των ενδημικών ειδών, εκτόπισαν τα τελευταία από μεγάλο αριθμό τροπικών ζωνών. Τα σκυλιά και οι γάτες κατέστρεφαν τις φωλιές των πουλιών ή των χελωνών, τις οποίες μπορεί ακόμη και να σκότωναν, όπως επίσης και τα iguana. Οι φάλαινες λόγω των φαλαινοθηρικών είχαν μετρήσει πολλές απώλειες και οι φώκιες περιζήτητες για τη γούνα τους, με το ζόρι γλίτωσαν την ολική εξολόθρευση. Τα γουρούνια ψάχνοντας για ρίζες ή έντομα έκαναν ζημιές σε μεγάλες εκτάσεις βλάστησης ή απλά, σε φωλιές άλλων ζώων. Εξαιτίας τους σχεδόν εξαφανίστηκαν τα iguana από το νησί Santiago. Η γρήγορη ανάπτυξη των πουλερικών στα κατοικήσιμα νησιά προκάλεσε το ενδιαφέρον των επιστημόνων καθώς θεωρούσαν ότι, τα κατοικίδια ζώα μπορούσαν να προκαλέσουν αρρώστιες στους πληθυσμούς των άγριων ενδημικών πουλιών. Πολλές χελώνες έγιναν αναμνηστικά σουβενίρ για τους ταξιδιώτες, κάνοντας έτσι τους πληθυσμούς τους ακόμη πιο ευάλωτους! Η ραγδαία ανάπτυξη του τουρισμού, των γεννήσεων και της παράνομης μετανάστευσης αποτέλεσαν με τη σειρά τους ξεχωριστές απειλές για την άγρια ζωή των Galapagos.

Αν και κατά καιρούς, το εύρος αυτών των δυσμενών επιπτώσεων έχει παρουσιάσει ποικίλες διακυμάνσεις, κατατάσσοντας τα νησιά ψηλά στις παγκόσμιες λίστες των απειλούμενων πληθυσμών, σήμερα τελικά παραμένει ελεγχόμενο μέσω των προσπαθειών που γίνονται εκ μέρους του Εθνικού Πάρκου(GNP) και του Ιδρύματος Charles Darwin(GNF). Αντίθετα με άλλα γκρουπ νησιών, ελάχιστα είδη έχουν χαθεί και έτσι τα Galapagos αποτελούν ένα παγκόσμιο παράδειγμα, όπου επιστήμη και διατήρηση συνεργάζονται για να αναχαιτίσουν ένα παλιρροιακό κύμα απειλών προς την παγκόσμια βιοποικιλότητα.

 

General National Park (GNP)

Με βάση λοιπόν όλα όσα προαναφέρθηκαν, καταλαβαίνουμε γιατί η σκέψη για προστασία και διατήρηση, όχι μόνο στα νησιά αλλά και στα νερά που τα πλαισιώνουν, ποζάρει ως επιβεβλημένη ανάγκη, που δεν χωράει αναβολές και καθυστερήσεις. Με σκοπό λοιπόν να πάψουν όλα αυτά να ηχούν και να είναιτόσο ανησυχητικά, το GNP και το CDF είναι σε μια συνεχή προσπάθεια αναζήτησης τρόπων ώστε να μειωθούν οι αρνητικές επιδράσεις του τουρισμού. Επιπλέον εφαρμόζουν με απόλυτη επιτυχία παγκόσμιας κλάσης προγράμματα και καινοτόμες μεθόδους για το ξερίζωμα των ειδών ή την απομάκρυνση των ζώων  που εισβάλουν.

Ελάχιστες περιοχές της Λατινικής Αμερικής έχουν επιτύχει τόσο υψηλά επίπεδα διαχείρισης των περιβαλλοντικών θεμάτων, όπως αυτά του GNP. Στο πέρασμα των χρόνων έχουν πραγματοποιηθεί εθνικές και διεθνείς συνεργασίες με κυβερνήσεις ή άλλους οργανισμούς, για να εξυπηρετηθούν καλύτερα οι στόχοι της διατήρησης. Για παράδειγμα μέσω της περιβαλλοντικής αστυνομίας και του ναυτικού(Ecuadorian) επιτυγχάνεται η εφαρμογή των νόμων σε στεριά και θάλασσα. Μέσω του CDF έχουν γίνει πολλές οικολογικές δραστηριότητες αποκατάστασης. Έχουν  θεσπιστεί οργανισμοί όπως το INGALA( Institute National Galapagos), το Marine Reserve και το Participatory Management Board που συμβάλουν με το δικό τους τρόπο στο συνολικό έργο. Το GNP έχει ισχυρές σχέσεις με ξένους κυβερνητικούς εκπροσώπους και τα Ηνωμένα Έθνη, καταφέρνοντας έτσι να εφαρμόσουν από κοινού φιλόδοξα προγράμματα, όπως επίσης διατηρεί και στενή συνεργασία με οργανώσεις διατήρησης π.χ. «Friends of Galapagos» στην Ευρώπη, τις ΗΠΑ, τη Νέα Ζηλανδία και την Ιαπωνία.

Στα επιτεύγματα της συνολικής αυτής προσπάθειας του GNP συμπεριλαμβάνονται : 1) ο επαναπατρισμός επτά ειδών τεράστιων χελωνών σε διάφορα νησιά 2) η αποκατάσταση των πληθυσμών των iguana της στεριάς σε αρκετά νησιά ελέγχοντας τους εχθρούς τους  3) ο βιολογικός έλεγχος ενός εξαιρετικά επιβλαβούς εντόμου, φέρνοντας το φυσικό του εχθρό, ένα σκαθάρι από την Αυστραλία 4) η εφαρμογή ενός αυστηρού συστήματος διαχείρισης, που σχετίζεται με όλες τις δραστηριότητες του τουρισμού και έχει να κάνει με την χορήγηση αδειών σε σκάφη, την ύπαρξη σταθερών δρομολογίων, τις αυστηρά καθορισμένες περιοχές επίσκεψης και τους οδηγούς, που υποχρεωτικά θα συνοδεύουν κάθε γκρουπ σε ξηρά και θάλασσα.

Charles Darwin Foundation (CDF)

Όσοι ασχολούνται με το πολύπλοκο έργο της διατήρησης του μοναδικού αυτού περιβάλλοντος, πιστεύουν ότι, τα Galapagos είναι σε καλύτερη κατάσταση σήμερα, απ’ ότι 100 χρόνια πίσω! Το CDF θέλει να διατηρήσει το αρχιπέλαγος και το οικοσύστημά του σε κατάσταση σχεδόν πρωτόγονη ή τουλάχιστον να παλινορθώσει ότι μπορεί. Από τη δουλειά που έχει γίνει τα τελευταία 60 χρόνια η απειλή της εξαφάνισης έχει αποτραπεί για πολλά ζώα. Μέρος αυτής της επιτυχίας οφείλεται στη δημόσια επιμόρφωση και στη συνεχή επαγγελματική εκπαίδευση.

60 χρόνια πίσω δυστυχώς, οι άνθρωποι του Εκουαδόρ θεωρούσαν τα νησιά μέρος για τους φυλακισμένους ή τους περιπετειώδεις άποικους. Στους σύγχρονους καιρούς όμως, το νέο μήνυμα θέλει τα νησιά και τα είδη τους να είναι μοναδικά και εκπληκτικά! Πρέπει πάσι θυσία να διατηρηθούν και να μπορούν να προσφέρουν μοναδικές ευκαιρίες για τουρισμό στη φύση. Αυτό έκανε τα Galapagos ένα σπουδαίο κέντρο έρευνας και διατήρησης, αλλά και έναν ξεχωριστό προορισμό για τους επισκέπτες, γεννώντας μια σταθερή εισροή μετρητών που τώρα αποφέρει εκατομμύρια δολάρια την ημέρα. Το CDF ευελπιστεί μέσω των γνώσεων που παράγει, να παίξει έναν σημαντικό ρόλο στις συνεχόμενες προσπάθειες που γίνονται να συσχετίσουν τους ανθρώπους με το περιβάλλον τους, χερσαίο και υποθαλάσσιο.

  Καταδύσεις στο Wolf και στο Darwin…

Ένας βασικός λόγος για να ταξιδέψει κανείς στα Galapagos, εκτός φυσικά από τους σφυροκέφαλους, αποτελεί η ύπαρξη πολλών ενδημικών ψαριών(περίπου 44 είδη), που φιλοξενούνται  στους υποθαλάσσιους κόσμους, αυτών και μόνο των δύο νησιών. Ειδικά, στο Wolf και στο Darwin συναντά κανείς ψάρια, που δεν υπάρχουν στο υπόλοιπο αρχιπέλαγος. Ο επισκέπτης θα πρέπει να γνωρίζει ότι, στις απομακρυσμένες αυτές βραχονησίδες, δεν υπάρχει πρόσβαση από τη στεριά, καθώς το χερσαίο τμήμα τους απαρτίζεται από πολύ απότομα βράχια, εξαιρετικά δύσκολα στην αναρρίχηση. Γι’ αυτό το λόγο, μόνο τα καταδυτικά σκάφη(live aboard) ταξιδεύουν μέχρι εκεί και όχι τα «σκάφη για σαφάρι», όπως συνηθίζουν να αποκαλούνται αυτά  που κάνουν εκδρομές κατά κύριο λόγο  στη στεριά. Ο διαχωρισμός αυτός οφείλεται στο γεγονός ότι, τα τελευταία χρόνια το Εθνικό Πάρκο υποχρέωσε όλα τα σκάφη να επιλέξουν σε ποια δραστηριότητα θέλουν να εμπλέκονται, κατάδυση ή εκδρομές σε χερσαία κομμάτια και snorkeling, πάντα με απώτερο σκοπό την καλύτερη διαχείριση του περιβάλλοντος. Κανένα σκάφος λοιπόν πια, δεν έχει το δικαίωμα να συμμετέχει και στις δύο δραστηριότητες ή να αλλάζει αυθαίρετα προγράμματα και δρομολόγια, χωρίς την έγκριση του Πάρκου.

Ένας άλλος λόγος φυσικά για να βρεθεί κάποιος εκεί, είναι για απολαύσει privet συναντήσεις με  φαλαινοκαρχαρίες! Σε αυτή την περίπτωση, θα πρέπει να επισκεφτεί τα δύο νησιά την περίοδο από τον Ιούνιο μέχρι τον Νοέμβριο, που συμπίπτει με την ξηρή περίοδο. Θα πρέπει λοιπόν να γνωρίζει ότι, τους μήνες αυτούς, η garua συνήθως φέρνει δροσερούς ανέμους, θαλασσοταραχή και ψιλόβροχο. Επιπλέον, οι θερμοκρασίες, θαλάσσιες και χερσαίες είναι πιο χαμηλές, από αυτές της ζεστής περιόδου, που διαρκεί τους υπόλοιπους μήνες του χρόνου. Από το Δεκέμβριο μέχρι το Μάιο σημειώνονται περισσότερες βροχές και υπάρχει περισσότερη υγρασία, όμως η θάλασσα είναι αρκετά πιο ήρεμη. Στο Wolf και στο Darwin συνήθως οι θερμοκρασίες είναι πιο υψηλές, απ’ ότι στα νησιά που βρίσκονται στο κέντρο του αρχιπελάγους, ενώ για την ορατότητα οι δύτες θα πρέπει να έχουν πάντα στο μυαλό τους, ότι ανά πάσα στιγμή, όλα μπορούν να αλλάξουν!

WOLF ISLA- LAND SLIDE

Ξεδιπλώνοντας λοιπόν τις καταδυτικές μας αναμνήσεις, θα γυρίσουμε για μία ακόμη φορά στο Land slide point, την ώρα που οι δείχτες του ρολογιού σημαδεύουν ακριβώς την έκτη πρωινή. Τα δελφίνια που ακολουθούν τα φουσκωτά, μας χαρίζουν μια αίσθηση ηρεμίας, που κάνει τρομαχτική αντίθεση με την τρικυμιώδη επιφάνεια της θάλασσας. Τα panga με δυσκολία διατηρούν σταθερή πορεία παράλληλη με τα κατάμαυρα, κοφτερά βράχια της ακτογραμμής, που αφήνουν το δικό τους σκοτεινό στίγμα στο ήδη μουντό πρωινό. Τα κρωξίματα από τις μαύρες φρεγάτες που πετούν από πάνω μας, αφήνουν μια ανατριχιαστική χροιά, που αποτελεί την πιο ταιριαστή μουσική επένδυση στο ήδη «ταραγμένο» σκηνικό…

One, two, three, go το πρόσταγμα του William και να ‘μαστε πάλι κομμάτι του υποθαλάσσιου κόσμου. Γαντζωνόμαστε όσο πιο γρήγορα μπορούμε στα διάσπαρτα βράχια περίπου στα 12 μ. ώστε να μην παρασυρθούμε από το ρεύμα, μέχρι να οργανωθούμε σαν ομάδα και ξεκινάμε την «πτήση» προς το βαθύ μπλε. Τα ρεύματα αυτή τη φορά μοιάζουν λυσσασμένα, δοκιμάζοντας δίχως άλλο τις δυνάμεις μας. Χρειάζεται να καταβάλουμε ιδιαίτερη προσπάθεια μέχρι να καταφέρουμε να πάρουμε την τελική μας θέση, επιδιώκοντας ταυτόχρονα να έχουμε την ελάχιστη δυνατή κατανάλωση, αποβλέποντας σε μία ικανοποιητική παραμονή. Είναι τόσο πλούσιος ο βυθός που μας περιβάλλει, που τα 50 περίπου λεπτά  που διαρκεί η κάθε κατάδυση, πάντα φαντάζουν λίγα.

Αυτή τη φορά οι συγκεντρώσεις δεν είναι ιδιαίτερα πολυάριθμες, αλλά υπάρχει μεγάλη ποικιλία από υποβρύχιους αντιπροσώπους, που κολυμπούν στην κυριολεξία ανάμεσα μας. Από τους επιβλητικούς κυνηγούς, αυτοί που δείχνουν πιο εξοικειωμένοι ή απλά πιο περίεργοι, είναι οι Galapagos sharks που κολυμπούν ακόμη και πάνω από τα κεφάλια μας!!! Μέχρι τώρα τους συναντούσαμε σε μικρές ομάδες, όπως συνηθίζουν γενικά να κινούνται, αλλά σήμερα κολυμπούν σε πιο ατομική βάση και έχουν αρκετά τολμηρές διαθέσεις εκμηδενίζοντας τις μεταξύ μας αποστάσεις… Το μέγεθος τους είναι αναμφισβήτητα αξιοσέβαστο και οι πιο μεγάλοι του είδους, γενικά, δεν διστάζουν να επιτεθούν ακόμη και σε άλλα είδη καρχαριών, σε θαλάσσια iguana και σε θαλάσσιους ελέφαντες! Αν και συνολικά στο ταξίδι αυτό συναντήσαμε αρκετούς Galapagos sharks , οι οδηγοί μας πληροφόρησαν ότι, στην πραγματικότητα πρόκειται για ευαίσθητους πληθυσμούς αφού, πέρα από τα προβλήματα που σχετίζονται με  την αλιεία, το συγκεκριμένο είδος παρουσιάζει αργό ρυθμό αναπαραγωγής.

Γοητευμένοι από τα κοντινά πλάνα των μεγαλόσωμων καρχαριών καταγράφουμε αμέτρητα φωτογραφικά στιγμιότυπα, παραμελώντας ίσως λιγάκι την παρουσία των μικρότερων υποβρύχιων κατοίκων. Παρέες από ψάρια όπως oriental bonito, yellowfin tuna, Galapagos porky ή seabrim, rainbow runner, jacks, Mexican goatfish, snappers και grunts κολυμπούν ή κυνηγούν  δεξιά, αριστερά, ανάμεσα, πίσω ή μπροστά μας… Αληθινά απίστευτο να παρακολουθείς σε πρώτο πλάνο, ένα ψάρι να τρώει ένα άλλο ψάρι. Κάτι τόσο γνώριμο σαν ιδέα, τόσο φυσικό σαν πράξη, τόσο αναμενόμενο σαν γεγονός, αλλά και τόσο μοναδικό σαν θέαμα όταν το βλέπεις με τα ίδια σου τα μάτια! Δυστυχώς, ο χρόνος αντίδρασης δεν είναι πάντα τόσο γρήγορος ώστε να προλάβει κανείς να καταγράψει σε κάποιο βίντεο ή φωτογραφία τη δεδομένη στιγμή, αφού, ως γνωστόν, σε όλα τα υποβρύχια δρώμενα υπάρχει άφθονο το στοιχείο του αιφνιδιασμού!!!

Δυστυχώς όμως, όσο πληθωρική σε αριθμούς ή ποικιλία και αν είναι η παρουσία των υποθαλάσσιων κατοίκων, όσες σκηνές και αν εξελιχθούν μπροστά σου, όσα συναισθήματα και να γεννηθούν από την ένταση αυτών των στιγμών, η αλήθεια είναι ότι, το μάτι πάντα παραμένει αχόρταγο και διψασμένο, για κάτι περισσότερο… Αχαριστία ή απλά στοιχείο της ανθρώπινης φύσης; Μάλλον, εκείνο το στοιχείο που αποτέλεσε μέχρι σήμερα την κινητήριο δύναμη ώστε, το ανθρώπινο είδος να καταφέρει να περπατήσει σε σεληνιακό τοπίο ή να καταδυθεί στα βάθη των ωκεανών…

Wolf –Pinnacle Point  

Μια μάλλον τυχοδιωκτική βουτιά για γερά νεύρα… Μια κατάδυση από εκείνες που σε κάνουν θέλοντας και μη, να επαναπροσδιορίσεις τα προσωπικά σου καταδυτικά όρια, χωρίς να μπορείς στο τέλος να πεις με σιγουριά, αν θα ήθελες τελικά να συμπεριλαμβάνεται η συγκεκριμένη βουτιά στο ατομικό σου ημερολόγιο καταδύσεων ή όχι!!! Μπορεί για άλλη μία φορά, η φύση να φορούσε ένα σκληρό προσωπείο και μέσα από έντονα ρεύματα, να δοκίμαζε πάλι τις αντοχές μας, όμως το λάθος ήταν τελικά ανθρώπινο. Αιτία του κακού, ένα πολύ περιληπτικό briefing, που δεν μας βοήθησε καθόλου να καταλάβουμε  τι πραγματικά είχαμε να αντιμετωπίσουμε και με ποιον τρόπο θα το κάναμε αυτό… Έτσι ενώ τα πράγματα ξεκίνησαν με τρόπο θα έλεγα ενθουσιώδη, στο τέλος κατάληξαν μάλλον σοκαριστικά…

Το εντυπωσιακό ξεκίνημα μας βρήκε μαζεμένους στην πλατιά είσοδο μιας σπηλιάς, όπου εκτός από δύτες, είναι συγκεντρωμένοι πολυάριθμοι υποθαλάσσιοι κάτοικοι. Μια μεγαλόσωμη πράσινη χελώνα που καθόταν ακουμπισμένη δίπλα σε ένα βράχο έξω ακριβώς από το τριγωνικό άνοιγμα της σπηλιάς, έμοιαζε να έχει το ρόλο οικοδέσποινας. Κολυμπώντας  ο ένας πίσω από τον άλλο κατευθυνόμαστε προς τον εσωτερικό χώρο, που απαρτίζεται από μία ευρύχωρη, αλλά σκοτεινή αίθουσα. Δεξιά-αριστερά μας, στα κάθετα τοιχώματα φωλιάζουν μεγαλόσωμοι αστακοί που αντιλαμβανόμενοι τα φλάς της δημοσιότητας, προεκτείνουν τις τεράστιες κεραίες τους ως ένδειξη άμυνας. Τη στιγμή που σταματάμε για να φωτογραφίσουμε, ένα eagle ray μας προσπερνάει κατευθυνόμενο και αυτό προς τα μέσα, όπου είναι μαζεμένα πολλά μικρά ψάρια, καβούρια, σμέρνες, χταπόδια… Με ακριβώς αντίθετη πορεία, κινείται ένας μικρός White tip shark, που μας αιφνιδιάζει με το πέρασμα του και δυστυχώς δεν προλαβαίνουμε να τον φωτογραφίσουμε με φόντο το αισθησιακό μπλε της εισόδου!

Για αρκετή ώρα τα παιχνίδια με το φως, τα χρώματα, τις σιλουέτες των δυτών μέσα και έξω από τη σπηλιά, δημιουργούν ένα ευφάνταστο σκηνικό εξαιρετικών προδιαγραφών, παραπέμποντας σε εικόνες πραγματικού ενυδρείου. Τα φωτογραφικά κλικ καταδιώκουν κατά κύριο λόγο, τους καρχαρίες που μπαινοβγαίνουν, παίζοντας μαζί μας το παιχνίδι της γάτας με το ποντίκι. Οι πολυάριθμες φυσαλίδες όμως που αφήνουν οι ακάλεστοι επισκέπτες, μοιάζουν να ενοχλούν  τους επίδοξους κυνηγούς, που σπεύδουν να κρατήσουν τις αποστάσεις τους. Αντίθετα το ζευγάρι των σαλαχιών που διαγράφει ατελείωτους κύκλους στην κορυφή της σπηλιάς, δεν δείχνει να ενοχλείται διόλου από τις ατελείωτες κάμερες που το «σημαδεύουν».

Η τελευταία πόζα και δικαιωματικά ανήκει στη χελώνα-φρουρό της σπηλιάς, που απρόθυμα μας αποχαιρετά μασουλώντας αδιάφορα υποβρύχια πρασινάδα! Συνεχίζουμε να κολυμπάμε ανά δύο δίπλα στον κάθετο βράχο με τα ρεύματα να έχουν εμφανώς πιο ήπιες διαθέσεις. Προστατευμένοι μέσα στις 7 mm Camaro- του φίλου μας του Σπύρου Καρτελιά από το DIVE- δεν νοιώθουμε καμία ενόχληση από την «τσουχτερή» θερμοκρασία των νερών… Στην πορεία της διαδρομής θα μας προσπεράσουν αρκετοί καρχαρίες, σαλάχια, χελώνες, ακόμη και δελφίνια, τα οποία τελικά προτιμούν «την ασφάλεια» της επιφάνειας. Απώτερος στόχος μας είναι να φτάσουμε στον κάθετο βράχο που μοιάζει με πυργίσκο, όπου εκ των προτέρων γνωρίζουμε ότι, θα συναντήσουμε το φαινόμενο του πλυντηρίου( washing machine). Με βάση τους χρόνους στα computer υπολογίζουμε ότι δεν πρέπει να απέχουμε και πολύ και πράγματι, μετά από λίγο, αρχίζει να διαγράφεται μπροστά μας η σκουρόχρωμη σιλουέτα του βράχου.

Πλησιάζοντας διακρίνουμε τον William που μας δείχνει την εντυπωσιακή αψίδα που υπάρχει στη βάση του βράχου και μας κάνει νόημα να τον ακολουθήσουμε. Κάλλιστα, εκ των υστέρων, θα μπορούσαμε να ονομάσουμε την αψίδα  ως «η πύλη της κολάσεως», αφού μόλις ακριβώς την περάσαμε, ξεκίνησε ο εφιάλτης! Λες και ξαφνικά βουτήξαμε σε μια άλλη θάλασσα, με τα ρεύματα σε αυτό το σημείο να έχουν μορφή ανεξέλεγκτη. Με βάση τις αρχικές οδηγίες θα προσπερνούσαμε το βράχο και θα συνεχίζαμε την πορεία μας προς το ανοιχτό μπλε. Για λόγους όμως ανεξήγητους, ο William τελικά επιλέγει να σκαρφαλώσουμε τον κάθετο τοίχο, σαν να κάνουμε αναρρίχηση σε κάθετη πλαγιά βουνού. Κολλημένοι όλοι σαν τις μύγες πάνω στον τοίχο ανεβαίνουμε με πολύ αργούς ρυθμούς, την ώρα που το ρεύμα κυριολεκτικά μας μαστιγώνει στο πρόσωπο και στο σώμα με απίστευτη μανία. Λίγο πριν φτάσουμε στην κορυφή και με τις δυνάμεις της φύσης να μας χτυπάνε από παντού, αναρωτιόμαστε κοιτώντας ο ένας τον άλλο στα μάτια, ποιο το νόημα ενός τέτοιου εγχειρήματος;

Την ίδια στιγμή τα πράγματα χειροτερεύουν, παίρνοντας θα έλεγα επικίνδυνη τροπή, καθώς μια κλωτσιά από την προπορευόμενη Daniela κάνει το Βασίλη να χάσει την επαφή του με το βράχο, ο William βρίσκεται πλέον εκτός του οπτικού μας πεδίου και ο ρυθμιστής μου, εξαιτίας της πίεσης που δέχεται από την ένταση των ρευμάτων, κάνει ανεξέλεγκτα free flow… Μάταια ο Βασίλης προσπαθεί να αντισταθεί στο ρεύμα που τον πιέζει και να ξαναπιαστεί  στο βράχο, ώστε να μην παρασυρθεί και χάσουμε έτσι και τη μεταξύ μας επαφή. Χωρίς να έχω την πολυτέλεια του χρόνου να σκεφτώ και μέσα στον πανικό που μου δημιουργεί η όλη κατάσταση, ακολουθώ το ένστικτό μου, που μου επιβάλει να αφήσω άμεσα και εγώ το βράχο. Έτσι  βρισκόμαστε έρμαια και οι δύο των ρευμάτων, να κινούμαστε άβουλα προς το ανοιχτό μπλε. Επειδή όμως εκείνος κρατάει τη φωτογραφική μηχανή, αναλαμβάνω εγώ, αφού αντικαταστήσω τον τρελαμένο ρυθμιστή με το χταπόδι μου και επαναφέρω την αναπνοή μου στα φυσιολογικά της όρια, να ανοίξω το SMB ώστε να μας περισυλλέξει το φουσκωτό, που υποθέτουμε ότι βρίσκεται κάπου εκεί κοντά. Στην ανεξέλεγκτη πορεία μας συναντάμε και άλλους δύτες, που είχαν παρόμοια «τύχη» με τη δική μας και γρήγορα αποφασίζουμε να κινηθούμε ομαδικά…

Επιστρέφοντας λοιπόν στο σκάφος όλοι, σώοι και αβλαβείς, κάνουμε «μια μεγάλη κουβέντα», για τη σημασία του σωστού και εμπεριστατωμένου briefing, που αποτελεί εργαλείο θεμελιώδους σημασίας για την ασφάλεια μας…

Darwin- Arch( Αψίδα)        

Σύμφωνα με τη λαϊκή ρήση συνηθίζουμε να λέμε ότι, εχθρός του καλού, είναι το καλύτερο! Κάπως έτσι θα μιλούσαμε και για το Darwin, σε σχέση με τα άλλα καταδυτικά σημεία του αρχιπελάγους!  Εξαιτίας των τεράστιων συγκεντρώσεων που απαντώνται, θεωρείται το καλύτερο καταδυτικό σημείο των Galapagos!!! Κάτω ακριβώς από τη διάσημη αψίδα πραγματοποιούνται και οι επτά προγραμματισμένες καταδύσεις του live aboard, η μαγεία των οποίων διαγράφεται μέσα από ένα κολάζ εκατοντάδων μικρών και μεγάλων πλασμάτων…

Το κατάμαυρο χρώμα της ξηράς έρχεται σε τρομακτική αντίθεση με όλες τις εκδοχές του μπλε, που συγκεντρώνονται στα πλούσια νερά που περιβάλλουν το μοναχικό νησί. Το υποθαλάσσιο σκηνικό απαρτίζεται πάλι από τεράστια βράχια και κάθετους τοίχους, που αποτελούν τα σημεία της δικής μας προφύλαξης από τα λυσσασμένα ρεύματα. Οι συνθήκες επιφανείας σε όλη τη διάρκεια της εκεί παραμονής μας, είναι αρκετά σκληρές, δυσκολεύοντας έτσι τις μετακινήσεις μας με τα φουσκωτά, όπως επίσης τις εισόδους-εξόδους μας από το νερό. Αέναη η κίνηση των καρχαριών κάτω από το αγκυροβολημένο σκάφος μας, όπως και οι πτήσεις που κάνουν τα θαλασσοπούλια, που αποτελούν τους λιγοστούς επίγειους κατοίκους του απομονωμένου αυτού κομματιού γης. Ο ήλιος δηλώνει ξανά απών, ενώ το μουντό γκρι αποτελεί τη σταθερή απόχρωση τ’ ουρανού.

Το πρώτο φως της ημέρας μας βρίσκει να βουτάμε από τα panga ακριβώς πάνω από ένα κοπάδι σφυροκέφαλων. Ο ήχος από τα σώματα μας ταράζει το πλήθος των ιδιόμορφων κυνηγών, που διασκορπίζεται αμέσως προς κάθε κατεύθυνση και χάνεται σε πιο βαθιά νερά. Πολύ γρήγορα όμως θα εμφανιστούν και άλλες ομάδες, ακόμη πιο πολυπληθείς, που συνεχίσουν να κολυμπούν στην πορεία που έχουν χαράξει,  χωρίς να δείχνουν την παραμικρή ενόχληση σε σχέση με τη δική μας παρουσία. Πολύχρωμη πινελιά που υπογραμμίζει τη γοητεία των αντιθέσεων των μεγεθών, ένας μικροκαμωμένος πορτοκαλοκόκκινος  ιππόκαμπος( Pacific seahorse), που κατά περίεργο τρόπο καταφέρνει και επιβιώνει στον κόσμο των ισχυρών! Θα μείνουμε μόνο για λίγο για να τον αποθανατίσουμε, καθώς η προσοχή μας θα στραφεί και πάλι στο βαθύ μπλε, όπου σύμφωνα με το σέικερ του William πλησιάζει φαλαινοκαρχαρίας. Τα βλέμματα όλων στραμμένα στην κατεύθυνση που δείχνει, χωρίς όμως κανείς να μπορεί να τον διακρίνει. Με την ένταση και την αγωνία να κορυφώνονται μέσα μας, περιμένουμε το σινιάλο του για να ανοιχτούμε στο μπλε και να δούμε το μεγαλόσωμο ζώο από κοντά… Η αδρεναλίνη χτυπάει κόκκινο την ώρα που αρχίζει να διαγράφεται η τεράστια σιλουέτα και την ίδια στιγμή, η τύχη μας κλείνει την πόρτα κατάμουτρα! Ο χορτοφάγος γίγαντας κάνει στροφή και χάνεται στα βαθειά, παίρνοντας μαζί του και όλο τον ενθουσιασμό μας…

Όπως ήταν φυσικό, χρειαζόμαστε λίγα λεπτά για να συνέλθουμε από το συμβάν, όμως είναι τόσο φοβερές οι εικόνες που εκτυλίσσονται στο πέρασμα των στιγμών, που δεν αφήνουν περιθώρια για μιζέριες και απογοητεύσεις. Πληθωρικές συγκεντρώσεις από pelican barracuda, trevally, creolefish, barber fish, Galapagos & silky sharks, rainbow runner, butterfly fish, wrasse fish, parrot fish είναι μερικά μόνο από τα είδη που μας περιτριγυρίζουν, κινούμενα με νευρικότητα προς πάσα κατεύθυνση. Πολλές φορές νοιώθουμε να μπαίνουμε «στο στόχαστρο» κάποιου καρχαρία, ο οποίος ενώ φαινομενικά κολυμπάει κατά πάνω μας, φτάνοντας σε απόσταση αναπνοής αλλάζει αιφνιδίως πορεία και μας αφήνει εκτεθειμένους σε χιλιάδες συναισθήματα!!!

Για δεύτερη φορά το σέικερ του William μας ξυπνάει από την κατάσταση nirvana που βρισκόμαστε και ταυτόχρονα μας κάνει νόημα να ανοιχτούμε στο μπλε. Μια βαριά σκιά σκοτεινιάζει την αριστερή μας πλευρά και την ίδια στιγμή, κολυμπάμε παράλληλα με το μεγαλύτερο ψάρι του ζωικού βασιλείου. Μια εικόνα, χίλιες λέξεις! Ένα πάγωμα του χρόνου βουτηγμένο στη μαγεία της φύσης! Αμέτρητα φωτογραφικά στιγμιότυπα, γεμάτα ένταση και χρώμα. Εκείνος, ξαφνιασμένος μάλλον από την παρουσία μας, βιάζεται να χαθεί εκεί που όλα μοιάζουν σκοτεινά και άγνωστα! Παρασυρμένοι εμείς από το θέαμα, αδυνατούμε να πιστέψουμε ότι ακούμε για τρίτη φορά τον William να ξανακτυπά  και να δείχνει ταυτόχρονα έναν ακόμη φαλαινοκαρχαρία, που μας πλησιάζει αυτή τη φορά, από τη δεξιά πλευρά μας… Πριν καν προλάβουμε να ανασυνταχθούμε, νοιώθουμε το φοβερό εκτόπισμα της τεράστιας ουράς του να μας προσπερνά και να συνεχίζει τη δική του αναζήτηση στα ατελείωτα μονοπάτια του Ειρηνικού…

Άσχετα με το πόσο προλαβαίνει να τους δει ή να τους φωτογραφίσει κάποιος, αυτό που πραγματικά τον τρελαίνει είναι πως, ξέρει ότι είναι γύρω του, νοιώθει την αύρα τους κοντά του, μπορούν ανά πάσα στιγμή να τον ξαφνιάσουν, να τον εντυπωσιάσουν ή ακόμη και να τον καθηλώσουν. Μαγεμένοι λοιπόν και εμείς από τα «μαγεμένα νησιά» ξαναγυρνάμε στα βράχια, χωρίς καν να μπορούμε να σκεφτούμε, τι άλλο πια να περιμένουμε να δούμε; Η φαντασία μας τελικά αποδεικνύεται μικρή για να συλλάβει το μεγαλείο της φύσης, την ώρα που παραδινόμαστε στο μοιραίο! Την ώρα που το τεράστιο στόμα ενός τέταρτου φαλαινοκαρχαρία κατευθύνεται καταπάνω μας, περνώντας τελικά λίγα μέτρα μακριά από τα κεφάλια μας. Απέραντος θαυμασμός προδίδεται από τα αποσβολωμένα βλέμματα και ατελείωτο ρίγος διαπερνά τα μαρμαρωμένα σώματα!!! Μια εικόνα που το μυαλό δυσκολεύεται να συλλάβει στη βάση της πραγματικότητας και που προτιμά να την αφήνει να πλανάται στη σφαίρα της φαντασίας… Θα ήταν ύβρις να σκεφτεί κανείς ότι μπορεί να ξαναζήσει κάτι παρόμοιο, όμως είναι μαγεία να γνωρίζει ότι το έχει ζήσει έστω και για μία φορά!!!

 

 

Κείμενο            : Κατερίνα Κανελλοπούλου

Φωτογραφίες : Βασίλης Αθανασίου

Βιβλιογραφία : Galapagos, Preserving Darwin’s Legacy